دانشگاه کاشان مطالعات عرفانی ۲۰۰۸-۶۵۵۵ 17 1 2021 03 21 Investigating Epistemic Dimensions of Sagacity in Mystical Literature بررسی و تحلیل ابعاد معرفتی فراست در ادب عرفانی 171 204 113233 FA سید منصور سادات ابراهیمی دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان، نویسنده مسئول 0009-0004-7187-9494 محمود براتی خوانساری استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان Journal Article 2023 01 29 Knowledge and acquaintance are the fundamental pillars and the ultimate aim in mystical thought. The Islamic- Iranian Sufism with the use of original intellectual and cultural sources along with its own mystical language has always been an appropriate context for the emergence and creation of various epistemic concepts. Sagacity is one of the cases to which suffists assign a high epistemic level. That is why sagacity, among other other features assigned to suffists, finds a unique status. However, the most important intrinsic property of sagacity is its sense of knowledge. It seems that there is a scarcity of research in this area.  In this study, by analyzing and semantic separation of the term sagacity as well as investigating its roots and definitions in the mystical language, we have tried to present epistemic dimensions and various aspects of awareness in the Islamic mysticism view. For this purpose, the link between sagacity and some terms and concepts related to knowledge such as certainty, insight, the God-given knowledge, light, thought, the Forqan (the distinction between the truth and falsehood) as well as different kinds of mystical experience is analysed in a coherent manner based on genuine sources in the realm of mystical literature. معرفت و شناخت، رکن اساسی و مقصود نهایی در اندیشۀ عرفانی به شمار می‌آید. تصوف اسلامی‌ایرانی با بهره‌گیری از سرچشمه‌های اصیل فکری و فرهنگی و به‌مدد زبان عرفانی خاص خود، همواره بستری مناسب برای خلق و ظهور مفاهیم معرفتی گوناگون بوده‌ است. «فراست» یکی از این موارد است که متصوفه بار معرفتی بالایی برای آن قائل شده‌اند. به‌ همین سبب است که فراست، در میان کرامات منسوب به مشایخ صوفیه، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. با وجود اینکه بنیادی‌ترین و مهم‌ترین ویژگی ذاتی فراست، معرفت‌زایی آن است، مطالعات و پژوهش‌هایی که تاکنون در این زمینه صورت گرفته‌، بسیار اندک است و مطالب ارائه‌شده نیز کافی و منسجم به ‌نظر نمی‌رسد. در این تحقیق، تلاش شده است تا با تحلیل و تفکیک معنایی و کاربردی واژۀ فراست، ضمن تبیین ریشه‌ها و تعاریف آن در زبان عرفان، ابعاد معرفتی و جنبه‌های گوناگون آگاهی‌بخشی آن از نظرگاه عرفان اسلامی نمایان‌ شود. برای نیل بدین مقصود، پیوند فراست با برخی اصطلاحات و مفاهیمِ مرتبط با مقولۀ معرفت، نظیر یقین، بصیرت، علم لدنی، نور، بیّنه، تفکر، فرقان و انواع تجربیات عرفانی، به‌شیوه‌ای منسجم و بر اساس منابع اصیل در حوزۀ ادبیات عرفانی، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_113233_3018a824f56a69a2b90fb775b2b7b334.pdf