دانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵4220080922A Marvelous MysticThe biography & sayings of Abu ÎbdullÄh al- Maghribiدرویشِ شگفتانگیززندگی و سخنان ابوعبدالله مغربی524112994FAنصراللهپورجوادیدانشگاه کاشانJournal Article20230129In his Masnavi, Jalaluddin Rumi writes about a marvelous Shaykh who could walk in the desert at night and see things in the dark. This Shaykh was the 3rd/9th Century mystic Abu Άbdullah al-Maghribi whose biography is found in different hagiographies, including the Thdhkirat al-aulia of Fariduddin Attār of Nishapur. Maghribi was a vegetarian and lived a long life (over 120 years). Some of his stories and teachings have reached us through his famous disciple and student Ibrahim b. Shaybān of Qermisin. Among his sayings is a statement which reminds us of the famous saying of Plotinus with which he ends the Enneads: "The flight of the alone to the Alone."
Keywords:مولانا جلال الدین در مثنوی خود از شیخی به نام [ابو] عبدالله مغربی یاد کرده و گفته است که وی صاحب بصیرت بود، و شب در بیابان احتیاج به چراغ نداشت و در تاریکی راه را می دید. این شیخ که یکی از اولیای خدا و درویشان قرن سوم بود، صفات غریب دیگری نیز داشت؛ از جمله اینکه گیاه خوار بود و حدود هفتاد بار به حج رفت و سخنانی می گفت که مریدانش از شنیدن آن ها سخت به هیجان می آمدند و گاه بیهوش به زمین می افتادند. یکی از مریدان وی، ابراهیم شیبان کرمانشاهی بود که بسیاری از اقوال استاد خود را جمع و نقل کرد. یکی از این اقوال، سخنی است شبیه به قول معروف فیلسوف نوافلاطونی پلوتینوس یا افلوطین.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_112994_d7ceb7833152d276fa0a804bf4c88c52.pdfدانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵4220080922Mystical Experiences from Psychological Point of Viewتجربه های معنوی- عرفانی از دیدگاه روان شناسی2546112995FAفریبرزصدیقی ارفعیدانشگاه کاشانJournal Article20230129Mysticism and its associated methods have been the subject of interest in the study of human potentials from the psychological point of view. Different schools of thoughts in the field have tried to interpret mystical approaches based on their own understandings, theory and teaching methods. In this article, direction and origin of these interpretations, and development of the latest positions taken by these schools of thoughts has been reviewed. In these regards, from denial of the above experiences from Freud doctrine, to the role of archetypes and exogenous factors from Jung school of thoughts, and the impact of social factors from Maslow and Rogers, as well as, the latest development in neurological sciences and biochemical functioning of the brain, have been discussed. Also, interacting factors which encourage mystical behaviour have been addressed briefly.یکی از موضوعات مهم در شناخت توانمندی های انسانی از بعد روان شناختی، عرفان و حالات عرفانی است. مکاتب مختلف روان شناسی کوشیدهاند چگونگی وقوع آن ها را بر اساس آموزه های خود تفسیر و تبیین نمایند. آنچه در این میان از اهمیت فزاینده ای برخودار است، شناخت این نکته می باشد که اولاً جهت سیر و تحول این تبیین ها و تفسیرها از کجا آغاز و در حال حاضر آخرین یافته ها بیانگر چه مواضعی است؟ دوم اینکه، چه عامل یا عواملی در تعامل با یکدیگر می توانند سبب بروز و ظهور این گونه حالات باشند. در نوشتار حاضر برای پاسخ گویی به مسائل مذکور، مهم ترین دیدگاه های روان شناختی درباره تجربیات عرفانی از نظر ویلیام جیمز تا دیدگاه های مربوط به مکتب روان تحلیلگری(با تأکید بر نظریه فروید و نظریه یونگ)، مکتب انسان گرا یا فرافردی(با تأکید بر نظریه آبراهام مزلو و کارل راجرز) و در نهایت، آخرین دیدگاه های موجود در این باره(یعنی نظریات کلاویتو، گازانیگا) مورد بررسی قرار گرفته است. این نوشتار، مسیر دیدگاههای یاد شده را از نفی حالات و تجربه های عرفانی در نظریه فروید تا نقش کهن الگوها و عوامل درون زاد در ایجاد این حالات و تجربه ها در نظریه یونگ و تأثیر عوامل فرهنگی بر این امر در نظریه مزلو و راجرز، و سرانجام، نحوه دخالت سیستم عصبی انسان را در این باره در نظریه های جدیدتر نشان می دهد.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_112995_b760049db7f8e6ff9102a74903667384.pdfدانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵4220080922Rumiâs audience- based approach and application of it in facetious tales of mathnawiرویکرد مخاطبمدار مولوی و نقش آن در تکوین قصّه های هزل گونه مثنوی4774112996FAفیروزفاضلیدانشگاه گیلاناختیاربخشیدانشگاه گیلانJournal Article20230129This paper intends to describe the aspect of Audience-based approach of Moulavi ’s didactic method in Mathnavi with rhetorical and pragmatic criticism. This aspect has been effective in the genesis of social propositions in this text.
In this article, at first, we have described the general structure of Mathnavi and Moulavi ’s audience-based approach, and in that, we have studied Moulavi ’s oratorical and didactic pattern, tale-based structure of Mathnavi, and his viewpoint on the tale element. Then we have shown the application of his audience-based approach in the genetic study of facetious and popular tales of Mathnavi.
The conclusion of work shown that the basic cause is the genesis of facetious and popular tales and statements in Mathnavi, the audience-based approach of Moulavi , and to take into consideration this social approach, can be effective and valuable in the description and reception of statement of Mathnavi and its dominant discourse.این مقاله بر آن است که بر اساس دیدگاه نقد بلاغی و کاربردی و نیز رویکرد ساخت گرای تکوینی لوسین گلدمن به تشریح جنبه مخاطب مدار روش و رویکرد تعلیمی مولوی در مثنوی بپردازد. جنبهای که در تکوین گزارههای عوام پسند و هزل گونۀ موجود در این کتاب مؤثّر بوده است. در این مقاله، به تشریح ساختار کلّی مثنوی و رویکرد و روش مخاطب مدارِ مولوی پرداختهایم و درآن، الگوی خطابی و تعلیمی مولوی، ساختار تمثیلی و قصّه بنیاد مثنوی را بررسی کرده و عوامل مخاطب مدار بودن شیوۀ مولوی در مثنوی و نقش شیوۀ مخاطب مدار وگونۀ زبانی عوام پسند او در تکوین قصّههایِ هزل گونۀ مثنوی نشان داده شده است. نتیجۀ کار نشان میدهد که عامل اصلی وجود قصّه ها و گزاره های هزل گونه و عوام پسند در مثنوی رویکرد مخاطب مدار مولوی است و در نظر داشتن این رویکرد، در تفسیر و دریافت گزارههای مثنوی، و گفتمان حاکم بر آن میتواند مؤثر و مفید باشد.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_112996_92f3355a0e4518469961ebf393e52e6f.pdfدانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵4220080922GhÄzzali and Quranic Interpretationغزالی و فرآیند تفسیر قرآن75100112997FAمحسنقاسم پوردانشگاه کاشانJournal Article20230129Ghazzāli is one of the greatest exceptional scholars in the history of Islamic civihization. He has had various experiences but finally turned out to be a sufi. His works in Suffism are each manifestations of man ’s innate journey arrived at through Quran and traditions. His two works of interpretation Meshkat Al-Anwar on Holy Quran (Allah is the light of heavens and earth 24/ 35) and “Jawaher Al-Quran and Dorarahu” are specially noteworthy.
A part from common superficial interpretations, he has also extensively used the technique of Ta’wil (exegesis) in his works. He has done relatively the same thing in many of his other works. In addition, to the usual interpretation, he has used exegesis to understand and interpret religion. About the origin of the Holy Quran he believes in divine revelations and implications. To him the secrets of Quran can be revealed only to those who have developed the prerequisite wisdom and made a balance between the tangible and the logical. The strategy for this balance is revelation and intuition.غزالی از عالمان استثنایی در تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی است. طی مراحل زندگی احوال گونه گون را از سر گذرانده، ولی سرانجام در تصوف توقف کرده است. آثاری که غزالی در قالب موضوعات عرفانی از خود به یادگار گذاشته هر یک جلوه هایی از سیر و سلوک باطنی انسان است که در تحلیل آن از آیات و احادیث فراوان استفاده کرده است. تبلور این بهره-گیری در دو تفسیر مستقل او به نام های مشکوه الانوار درباره آیه «الله نورُ السّماواتِ وَالارض»(نور/ 35) و جواهر القرآن و درره به خوبی آشکار است. او در سایر آثار خویش نیز، کم و بیش همین راه را طی کرده و در آنها علاوه بر تفسیر ظاهری و متعارف، برای شناختن نصوص دینی از روش تفسیر تأویلی بهره گرفته است. غزالی در منشأ صدور قرآن، به وحیانی بودن این کتاب آسمانی معتقد است و در مبانی دلالی نیز بر آن است که معرفت قرآنی مراتب و سطوح گونه گونی دارد. بر این اساس، اسرار قرآن برای کسانی که اهلیت آن را داشته و مقدمات فهم این معرفت را در خود به هم رسانده باشند، دست یافتنی است. این افراد همان کسانی اند که توانسته اند بین عالم معقول و عالم محسوس توازنی برقرار کنند؛ ساز و کار این موازنه نیز تأویل کشفی است. به بیان دیگر، برآیند تأویل گرایی در نظر این متفکر، التزام به تأویل عرفانی مبتنی بر کشف و شهود است.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_112997_c4f4f8e8902ec4b1c5b15018a4eadbc7.pdfدانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵4220080922Molavisâ World Massages (Re-Thinking of Islamic â Iranian Tradition in the Light of Rumi Mysticism Wisdom)پیامهای جهانی مولوی برای انسان امروز1101124112998FAحسینعلیقباددیعضو جهاد دانشگاهیمصطفیگرجیدانشگاه پیام نورJournal Article20230129One of the world characteristics which had prominent role in revive and cultural richness of Islamic world and Iran and even the human culture, was the Jala ul Din Mohammed Balki renowned to Molavi, which due to his ulttrneces of words and great influence on Persian culture and literature, he is one of the rare forebears of humanity, that with glance to mysticism and wisdom experience, were intermingle the religion and religion wisdom with the spiritual order and meeting with super ego and the metaphysical worlds. Due to tranquility and immortal peace, deep respect to the religions and different thoughts, deep wisdom to divine books, exact knowledge of human nature and human needs, human release perturbation (problem) from blights and pains barriers and more important of all reach to wisdom philosophic position which in one hand think about exalted of soul and on the other hand attention to making world mind more thoughtful, reach to the position that in his works collection explained and analysis the reasons and barriers of human spiritual peace. He pointed unstable and improper human shelters as trance and self forgetfulness, extra norm prudence’s, occupied to self and egoism, fame and prestige, work and occupation, and on these base he emphasis on religion essence and prosperity and loftiness of human soul and strength his knowledge to calamity collection that he indicate there are potentially treated and limited human soul. This article besides consideration and pathology of these calamities and crises will try to clarify of Molavie view about these crises.یکی از شاعران و عارفان ایرانی که نقشی برجسته در غنا و گسترش فرهنگ اسلامی ـ ایرانی و حتی نشر آرمان های انسانی و فرهنگ بشری داشته، جلال الدین محمد بلخی است. او به دلیل نیل به ساحت صلح جاودان، معرفت ژرف به کتب وحیانی و شناخت دقیق نهان آدمی، به ابعاد مختلف معرفت شناسی چون هستی شناسی، جهان شناسی، خداشناسی و خودشناسی وقوف دارد و از یک سو به تعالی روح اندیشیده و از سویی دیگر، به رهانیدن انسان از حصارهای تنگ نژادی، زبانی، جغرافیایی و آفات ناشی از تنگ نظری، جزماندیشی و خودبینی مدد رسانیده است. او به مقامی رسید که توانست در مجموعه آثار خود با جامعیتی شگفت و شگرف در حوزه انسانشناسی به تحلیل عوامل و موانع آرامش روحی بشر بپردازد. او با این نگاه فراگیر و البته مبتنی بر خرد و سنت عرفانی، مستی و فراموشی خویشتن، دوراندیشیهای بلفضولانه، بازی و اشتغال به خود و خودشیفتگی، شهرتطلبی و ... را به عنوان ملجأهای نامناسب انسان یاد میکند و بر این اساس، با تأکید بر معنویت، عرفان، دین و سعادت و تعالی روحی بشر و اندیشهمندتر کردن او، به مقابله با مجموعه چالش ها و بحران هایی برمیخیزد که به صورت بالقوه روح انسانها را تحدید و بلکه تهدید میکند. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استنباط از مثنوی به بررسی و آسیبشناسی آفات و بحرانهای فراروی آدمی در اعصار گوناگون و شناسایی آموزهها و پیامدهای رهاییبخش مولوی برای مقابله با این چالش ها خواهد می-پردازد. نتیجه پژوهش نشان می دهد که مهم ترین پیام های مولوی برای انسان معاصر از میان مجموعه پیام های جهانی، بررسی و تحلیل عوامل و دلایل خودناشناسی و فقدان معرفت نسبت به من واقعی، شکاکیت، احساسات گرایی و شیفتگی نسبت به قید و بند، بیگانگی و تنهایی، بی معنایی، مصرفزدگی، تبعیت از اندیشهها و افکار غالب است که در این مقاله به بررسی و نقد آن ها در مثنوی معنوی پرداخته شده است.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_112998_9848e44709b5b622ac04d66679886940.pdfدانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵4220080922The Foundations of Mysticism(Philosophically, SÅ«fically & Poetically)نگاهی تازه به اصول و مبانی عرفان(از نظرگاه فلسفی، صوفیانه و شاعرانه)124156112999FAحیدرقلی زادهدانشگاه تربیت معلم آذربایجانJournal Article20230129There is a few mystical works in Persian literature, the authors of which have mentioned into them the foundations of mysticism definitely. These terms can be inferred from mystical and sūfical works: “purification, devotion, mystical experience, annihilation, conservation of essence, mystical behaviour, rapture, love, poverty, mystical state, unity of existence, knowledge, Sheykh guidance, religious traditions, Qur’an, holding the beloved mysteries”.
The foundations of mysticism, apart from any religious, nationalistic & … conditions, can be studied in three point of view: 1. philosophical mys. 2. sūfical mys. 3. poetical mys. On the basis of human mystical experiences, we believe that the foundations of mysticism are: 1. the existence of God(the light of lights) 2. the manifestation and appearance of the Supreme Being 3. the motion of mystic’s soul 4. the annihilation or unity of mystic’s soul with the Supreme Being.در منابع عرفان و تصوف، به ندرت می توان به تحقیق و بررسی ای مستقل و علمی در حوزۀ مبانی و اصول عرفان دست یافت. برای دستیابی به هدف و غایت عرفان و معرفت، ناگزیر باید مبانی آن را دریابیم تا پژوهش های عرفانی از گسیختگی و پراکندگی و نیز از انحراف در فهم و تفهیم متون عارفانه مصون ماند. از مجموعه دیدگاه های نویسندگان در باره مبانی عرفان ـ که غالباً از تعریف آنان از عرفان و تصوف قابل استنباط است این موارد را می توان استخراج کرد: تزکیه و تصفیه درون، اخلاص، کشف و شهود(تجربه عرفانی)، فنا و بقا، ریاضت و مجاهده و سلوک، کشش و جذبه، عشق و حبّ، فقر و نیاز، اغتنام وقت و احوال، وحدت وجود، هدایت ربوبی، معرفت نفس، همرهی خضر یا پیر و مرشد، قرآن و وحی و سنت، حفظ راز معشوق. در این مقاله بر پایه خاستگاه عرفان و تجربه معرفتی و ذاتی انسان، مبانی عرفان را صرف نظر از هر قید دینی، فکری، قومی و ... در سه نظرگاه متمایز و در عین حال موافق بررسی کرده ایم: 1. نظرگاه عرفان نظری یا فلسفی 2. نظرگاه عرفان صوفیانه 3. نظرگاه عرفان ادبی یا شاعرانه. حاصل مقاله اینکه اصول و مبانی عرفان و مبدأ و منتهای آن راـ که بر هر سه نظرگاه عرفان منطبق است ـ بدین صورت می توان نشان داد: ذات نور الانوار← تجلی و تعین ذات احدیت← حرکت و دگرگونی ذات سالک← اتحاد و فنای سالک با نور ذات احدیت.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_112999_0419cea1051d31932d143896ce1a7008.pdfدانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵4220080922Light and Color Symbolism in Iranian and Islamic Mysticismسمبولیسم نور و رنگ در عرفان ایرانی- اسلامی183212113000FAناصرنیکوبختدانشگاه تربیت مدرسسیدعلیقاسم زادهدانشگاه تربیت مدرسJournal Article20230129Certainly, Gnosis and sufism- for its ethical values – is of the richest schools which play the most important role in communication of religion implicit message. The scope of the impacts and influence by mystical thoughts in Islamic community is to the extend that nobody can ignore it. As the words can not express mystics intuitional concepts ( abstract concepts) and as Rumi says" The words can not express the meaning in any time", to remove such shortcoming, there is no alternative except using art skills and capabilities of a poettical language. So most of the mystics use language-related tools such as simile, figure, ambiguity and symbol to express their own personal experiences. To do so, manipulation of color terminologies symbol for characterization of spiritual affections and personal conceptions, although not considered so much, is considerable. This paper deals whit the role played by color symbolism for expressing mystics spiritual states and personal experiences hopefully to develop the attitude of the readers for carefully selection of words by mystics or help them discover the secrets of the words in mysticism related works.بی شک عرفان و تصوف- به دلیل مایه های ارزشی و اخلاقی آن- از غنی ترین نحله های فکری بشر است که بیشترین رسالت را در ابلاغ پیام باطنی دین بر عهده دارد. قدرت تأثیر و عمق نفوذ اندیشه های عرفانی در جامعه اسلامی به حدی است که کسی را یارای انکارآن نیست؛ اما از آنجا که مفاهیم کشف و شهودی عرفا(مفاهیم تجریدی) در دایره محدود واژگان و الفاظ نمی گنجد و به قول مولانا «لفظ در معنا همیشه نارسان» است. برای رفع چنین تنگنا و نارسایی چاره ای جز بهره گیری از فنون هنری و ظرفیت های زبان شاعرانه وجود ندارد؛ بنابراین اغلب عرفا با بهره گیری از امکانات زبانی چون تشبیه، مجاز، استعاره، ایهام و نماد به بروز تجارب شخصی خویش روی آوردند. در این میان استفاده از نمادواژه های رنگ در وصف عواطف نفسانی و دریافت های شخصی بسیار قابل توجه است درحالی که به این مهم کمتر توجه شده است. این مقاله به نقش سمبولیک رنگ ها در بیان کیفیات نفسانی و تجربه های شخصی عرفا پرداخته، به امید آنکه تا حدی افق دید مخاطبان را نسبت به واژه گزینی های هدفمند عرفا وسعت بخشد یا به آنان در کشف راز و رمز آن واژگان در آثار عرفانی یاری نماید.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_113000_6e7291f5a77dbe9847ac3561abbfcc4f.pdfدانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵4220080922A period of time hade to be until the blood became milkمهلتی بایست تا خون شیر شدتأویلی بر ابیات آغازین دفتر دوم مثنوی157182113001FAعلیمحمدی آسیابادیدانشگاه شهرکردJournal Article20230129In the first couplets of the second chapter of Mathnawi, a contradiction and dispersion exists in the surface of couplets. Most of Mathnawi's commentators, because of mentioning Hosam al-din's name, have commented these couplets by a historical approacch. This historical commentary, not only doesn’t remove the contradiction, but also strengthen it. While, if we think of Hosām al-din as a symbol and interpret it as Mathnawi, the contradiction is removed. Although, the couplets ambiguity remains to a certain extent.در ابیات آغازین دفتر دوم مثنوی، تناقض و پراکندگی ای در ظاهر ابیات وجود دارد. اکثر شارحان مثنوی در شرح این ابیات، به دلیل اینکه مولوی نام حسامالدین را به میان آورده، به تفسیر تاریخی متوسل شدهاند. اما این تفسیر تاریخی نه تنها نمیتواند آن تناقض را برطرف کند، به آن دامن هم میزند. حال آنکه اگر نام حسامالدین را نه در معنی ظاهری آن، بلکه در معنی نمادین آن در نظر بگیریم، این تناقض برطرف میشود؛ گرچه ابهامی که در ابیات هست تا اندازهای بر جا میماند. با توجه به شواهد و قراینی که در کلام مولانا یافت میشود، یکی از معانی نمادین حسامالدین را میتوان جنبه معنوی مثنوی گرفت که اتفاقاً با همین تأویل، تناقض مذکور رفع میشود.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_113001_19ed43e16cf34e4d27459de75d4c0a96.pdf