دانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵8220120922A Comparative Correction of some Difficult Words in Description of ShathyyÄtتصحیح قیاسی برخی از عبارات دشوار شرح شطحیات526113070FAمحمدعلیآتش سودادانشگاه آزاد اسلامی، واحد فسامحمدرضااکرمیدانشگاه آزاد اسلامی، واحد فساJournal Article20230129The current article aims at reviewing and correcting some difficult and obscure words in Description of Shathyyāt written by Roozbehān Baqali. Similar to the mystic texts, this book is found to use technical writing style which causes it to be one of the complicated mystic passages. Some complexities of this book, however, are assumed to be originated in errors and inaccuracies of text. A Comparative study of these words on the basis of in-text signs may result in correction of these forms. As Roozbehān was obsessed with Islamic cultural heritage, such sources as Qurānic verses, Hadiths and famous narrations can also be applied to correct errors in Descritption of Shathyyāt. Employing comparative and subjective approach, the present study analyzes and corrects some difficult words of this book, and then defines them. The most significant origin of complexities in the book is detected to be writing/reading errors. If more thorough versions are found, these difficulties in interpretation of text will be removed. By that time, every reference to this book requires many corrections.این مقاله به خوانش دوباره و تصحیح قیاسی برخی از عبارات نامفهوم شرح شطحیات، نوشتۀ روزبهان بقلی اختصاص دارد. سبک این کتاب به شیوۀ متون نثر عرفانی فنّی است و از همین رو در زمرۀ متون دشوار عرفانی قرار گرفته است، اما بخشی از دشواریهای کنونی کتاب حاضر به دلیل اغلاط متن است که شکل درست آنها با تصحیح قیاسی این واژهها با توجه به قرائن درونمتنی به دست خواهد آمد. جدا از قرائن درونمتنی، با توجه به انس شدید ذهن روزبهان با میراث فرهنگ اسلامی، میتوان برخی از اشتباهات متن شرح شطحیات را با مراجعه به آیات قرانی و احادیث و روایات مشهور اصلاح کرد. در مقالۀ حاضر برخی عبارات دشوار و غریب شرح شطحیات به شیوۀ قیاسی و ذهنی تحلیل و پس از تصحیح عبارت، معنا شده است. نیز مشخص شده است که بخش بزرگی از غرابت و دشواری متن حاضر شرح شطحیات، معلول اشتباه در خوانش یا کتابت متن بوده و در صورت پیدا شدن نسخههای بهتر، دیریابی فعلی آن از بین خواهد رفت. تا به دست آمدن چنین نسخههایی، هر گونه استناد به متن فعلی، نیازمند تصحیحات فراوان خواهد بود.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_113070_10caeb415792fc3eac66c41097ba7efb.pdfدانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵8220120922Moon and Perfect Man in Perspectives of Ibn âArabiماه و انسان کامل در اندیشۀ ابنعربی2752113071FAداووداسپرهمدانشگاه علامه طباطباییJournal Article20230129Number 28 is a code related to 28-day cycle of moon which is highly reflected in Ibn ‘Arabi’s viewpoint. Most aspects of Ibn ‘Arabi’s thought are affected by this code. In his works, Ibn ‘Arabi has attempted to decode this number and express its effect on celestial and divine aspects of human. This is mostly revealed in Fusous al-Hikam (=Seals of Wisdom) which was presented in 28 chapter on the basis of levels of existence. Each level of existence is formed based on a divine person that is symbol of one of the divine names. So, the relationship between that perfect man and his relevant level of existence is required to be observed. Ibn ‘Arabi’s cosmological knowledge and his examination of the relationship between words and numbers result in specific situation. The present study sought to investigate one aspect of Ibn ‘Arabi’s examination of number and words as related to comparison of moon and perfect man.در ذهن و زبان ابنعربی، عدد رمزی 28ـ متأثر از 28 منزل ماه(قمر)ـ بازتاب گستردهای داشته، به گونهای که بسیاری از اجزای تفکر وی در تبیین مراتب وجود و درجات آن را تحت شعاع قرار داده است. ابنعربی در پارهای از آثار خود به رموز این عدد و جلوههای ظهور آن در مراتب انسانی، فلکی و الوهی پرداخته است. مهمترین بازتاب آن در فصوص الحکم است که در 28 فص مطابق با مراتب الوجود ترتیب یافته است. از آنجا که مراتب وجود بر محور انسان الهی خاص هر مرتبهـ که مظهر یکی از اسماء الهی استـ میگردد، توجه به رابطۀ آن انسان کامل با مرتبهای که در آن واقع شده، حائز اهمیت است. در این میان، معلومات کیهانشناسی خاص ابنعربی و مناسبات محاسبه شدۀ مربوط به جهان حروف و اعداد، وضعیت ویژهای پدید آورده است. این نوشته یکی از جهات محاسباتی عددی و حروفی ابنعربی را ذیل بحث مقابلۀ ماه و انسان کامل پیگیری کرده است.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_113071_ed23b7caf5c1ec1bdf1c31cbbc531f31.pdfدانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵8220120922Thematic Categorization of Stories about KerÄmÄt in Mystical Discoursesطبقهبندی موضوعی حکایات کرامات در نثر عرفانی5378113072FAزهراانصاریدانشگاه هرمزگانJournal Article20230129One of the most frequent topics in discourse on Sufism is presumed to be stories about Kerāmāts of Sufis. The first step for reading these stories is presenting a classification based on theme and frequency of stories. Persian texts on Sufism do not seem to include any comprehensive and scientific category of Kerāmāts (Sufis Extraordinary Actions). Instead, these texts are found to introduce some limited types of Kerāmāts. The findings of this study reveal that stories about Kerāmāts of mystics in discourse on Sufism, written up to the 7th century AH, can be categorized into 21 groups and 15 subgroups. While the most frequent theme in these stories was found to be “knowledge of unseen”, the least common appeared to be “corpse walking on air”.یکی از پربسامدترین موضوعاتی که در حکایتپردازی متون صوفیه دیده میشود، حکایاتی است که دربارۀ کرامات عرفا نوشته شده است. نخستین گام برای مطالعۀ این حکایتها ارائۀ طبقهبندی موضوعیـ بسامدی حکایات با حداکثر میزان شمول آنهاست. در متون صوفیانهای که به زبان فارسی نوشته شدهاند، مطلبی تحت عنوان طبقهبندی کرامات به صورت جامع و علمی وجود ندارد و تنها هنگام بیانِ کراماتِ اولیا، انواعی از آن برشمرده شده است. حاصل پژوهشهای مؤلف در این زمینه، این است که حکایات حاوی کرامات عرفا در متون منثور صوفیانه تا قرن هفت در 21 دستۀ کلی و 15 شاخۀ فرعی جای میگیرند. پربسامدترین موضوع در حکایات کرامات به «اطلاع بر غیب» و کمبسامدترین موضوع به «بر هوا رفتن جنازه» اختصاص دارد.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_113072_2c29a2c165dea39b4a51fd57d5405cd3.pdfدانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵8220120922Islamic Mysticism in Life and Poem of Sheykh BahÄyiجوانب عرفانی در زندگی و شعر شیخ بهایی79106113073FAمنوچهرجوکاردانشگاه شهیدچمران اهوازJournal Article20230129As it can be observed in the history of Iran, most of the great scholars in different branches of science are oriented toward mysticism. One of those scholars was Bahā al‐Din Muhammad Āmili (Sheykh Bahāyi), a scholar, philosopher, Faqih (expert in Fiqh), exegete, Muhaddith (Hadith expert) and poet in 10th century AH. Though Safavid dynasty originated from a mystical order, people in this era did not appreciate Sufism. Still, Sheykh Bahāyi and some other scholars of time were assumed to have profound mystical and pietical tendencies. While his poems appear to be less noteworthy as compared to his extensive knowledge in different branches of science, mystical aspect of Sheykh Bahāyi is principally reflected in his poems. This fact may be rooted in the history of Iranian poetry and mysticism. Devoid of some exceptions, unconscious mind of the public in Iran expect mysticism and poetry to coincide. Sheykh Bahāyi was a significant, respectful character in Safavid court. Meantime, he was proficient in all facets of science in his time. He also has deep mystical tendencies similar to those found in senior religious officials. All these characteristics were properly collected in this personality. Although his mysticism was not independent, it was an amorous, roguish belief, oriented to criticize and disclaim impure Sufis while appreciating true mystics and Sufis. The current study is an attempt to examine Bahāyi’s mystical thoughts and tendencies as reflected in his Persian poems including sonnets, quatrain and mathnawi.در گذشتۀ تاریخی ایران، کمتر دانشمند بزرگی را میتوان سراغ گرفت که در پرتو دریافتهای علمی و انگیزشهای صادقانۀ درونی خویش، به عرفان گرایش نداشته باشد؛ بهاءالدین محمد عاملی(شیخ بهایی) فقیه و حکیم و مفسّر و محدث و شاعر قرن دهم هجری از این جمله است. صفویه خود از تصوف به قدرت رسیدند، و کسانی چون شیخ بهایی و گروهی دیگر از عالمان عصر، گرایشهای عمیق زاهدانه و عارفانه داشتند. هرچند شاعری شیخ بهایی در کنار دانشهای وسیع او از رشتههای گوناگون، چندان به چشم نمیآید، اما بیگمان شأن عرفانی او بیشتر از هر چیز و هرجا در شاعریاش نمود یافته و این مسئله تا حدودی به سابقۀ تاریخی شعر و عرفان ایرانی مربوط است. شیخ بهایی در عین برخورداری از اعتبار و احترام رشکبرانگیز در دربار صفوی و استادی در بسیاری از دانشهای زمان و نیز در کنار مقامات عالی مذهبی، منش و گرایشهای عمیق عرفانی داشته و به خوبی توانسته این همه را با هم جمع کند. عرفان او گرچه مستقل و مولّد نیست، عموماً عاشقانه و رندانه و معطوف به نقد و تخطئۀ صوفیان ناصاف و بزرگداشت عاشقان و عارفان صافیدل است. در مقالۀ حاضر، گرایشها و اندیشههای عرفانی بهایی، بیشتر از منظر شعرهای فارسی او که عمدتاً مشتمل بر غزل و رباعی و مثنوی است، معرفی و بررسی شده است.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_113073_e9cab6f5b959120ee6deb7cecc263a79.pdfدانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵8220120922Unity of Existence in the Poems of âUmmÄn SÄmÄni with a Glance on Views of Shams Tabrizi and Rumiتجلّی نظریۀ وحدت وجود در اشعار عمان سامانی با نگاهی به آرای شمس تبریزی و مولوی107138113074FAمحمدخدادادیدانشگاه یزدمحمدکاظمکهدوییدانشگاه یزدJournal Article20230129Unity of existence is one of the basic concepts in Islamic mysticism. Other concepts in Islamic mysticism appear to be less important than this theory, so that those concepts are assumed to be aimed at progress of the notion of unity of existence. The current article sought to categorize Ammān Sāmāni’s views about unity of existence. Each division of this category is compared with views of such mystics as Shams al-Din Mohammad Tabrizi and Jalal ad-Din Muhammad Rumi. Meantime, the study presents a detailed analysis of Ammān Sāmāni’s views as classified in four sections: unity of lover and beloved, spiritual unity of awliya, unity of awliya and God (Fannā Fi Allāh or Annihilation in God), spiritual unity of awliya along the time. Beside Examining and categorizing ‘Ummān Samāni’s ideas about unity of existence, this research attempts to discover source of these theories as found in Hadiths and traditions. Some examples of the effect of this theory are also presented.نظریۀ وحدت وجود را میتوان محوریترین مفهوم در عرفان اسلامی نامید و به درستی میتوان گفت که سایر مفاهیم حول این محور اصلی در گردشاند و برای اعتلای این مفهوم به کار میروند. در این پژوهش، نظریات وحدت وجودی عمان سامانی، در قالبی طبقهبندی شده و منظم به تصویر کشیده شده و در هر بخش با نظریات سایر عرفا بهخصوص آرای شمسالدین محمد تبریزی و مولانا جلالالدین محمد مولوی مقایسه شده است. همچنین در این مقاله، در یک طبقهبندی منظم، آرای عمان سامانی در باب وحدت وجود در چهار بخش مورد بررسی قرار گرفته و به تفصیل در مورد هر باب بحث شده است: نخست یگانگی عاشق و معشوق؛ دوم، یگانگی جان اولیا؛ سوم، یگانگی اولیا و خداوند(مقام فنا) و چهارم، وحدت جان اولیا در طول زمان. علاوه بر طبقهبندی و سنجش نظریات وحدت وجودی عمان سامانی، به بررسی آبشخور و سرچشمۀ این نظریات در احادیث و روایات مأثوره از ائمه نیز پرداخته و نمونههایی از این تأثیر ارائه شده است.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_113074_0a4b62884aa88d2d71e131a1dbc77f05.pdfدانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵8220120922Revelation in the Perspectives of Ibn âArabiتحلیل وحی در اندیشۀ ابنعربی139156113075FAدکتر یداللهدادجودانشگاه پیام نور محلاتJournal Article20230129Ibn ‘Arabi’s knowledge about ontology caused him to have a specific interpretation of revelation. His ontology has been based on Emanation of God. He has asserted that all things flow from emanation of God. The first emanation of God presumed to be the "Perfect Man" or Muhammad (PBUH) who was the source of revelation and endowments of all prophets (from Adam to the latest). Ibn ‘Arabi introduces two types of revelation including general and special revelation. General revelation includes all creatures, whereas special revelation is given through inspiration or angels of revelation. As the purpose of revelation appears to be setting rules and life schedules which help people to live in the world, it can be ceased. However wilāyah which is the soul and essence of religion has always been continued.ابنعربی تحلیل خاصی از وحی دارد که از هستیشناسی او نشئت میگیرد. هستیشناسی او نیز بر تجلی حقتعالی مبتنی است. با تجلی او، همۀ پدیدههای عالم لباس تحقق بر تن کرده، بروز و ظهور مییابد. حقیقت محمدیه و انسان کامل، نخستین تجلی حقتعالی است که همۀ مواهب انبیا از عهد آدم تا آخرین آنها و وحی از آن نشئت میگیرد. از نظر ابنعربی، وحی که همان معانی مجرد عقلی است، در قالبهای حسی در مرتبۀ خیال، مقید است. از دیدگاه ابنعربی، وحی دو نوع است: یکی وحی عام که تمام موجودات عالم(ماسوی الله) را در بر میگیرد و دیگری، وحی خاص که همان الهام است. در تلقی وحی، گاه فرشتۀ وحی نقش ایفا میکند. از آنجا که وحی شریعت و نبوت مربوط به وضع و تنظیم قوانین و برنامههای زندگی بشر در این دنیاست، منقطع میشود، اما ولایت که مربوط به چهرۀ باطن و حقیقت دین است، استمرار مییابد.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_113075_1e581a28e91cdb5943db2da7b5e258b6.pdfدانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵8220120922The link between FoÄd perception and the sight in Prophet Muhammadâs Ascent to Heavenپیوند رؤیت فؤاد و بصر در معراج پیامبر(ص)157177113076FAمهدیزمانیدانشگاه پیام نورمحمدجوادقاسمیدانشگاه امام حسین(ع)Journal Article20230129The issue of perceiving God in Islamic theology, philosophy and mysticism is very important. It seems that there is no concern regarding the consensus among the proponents and opponents of perceiving God by the visual sense, though mystics have made a lot of efforts to reconcile the visual perception and intuitive discernment. Of these efforts, a typical example can be found in the interpretation of these two verses from Najm chapter: “The heart did not deny what it saw” (11), and “The gaze did not swerve, nor did it overstep the bounds” (17). These verses tell about the quality of the day when messenger of Islam meets Gabriel in his spiritual journey or his ascent to heaven. Among Muslim Mystics, Faraqāni in his Mashāriq al-Darari, insisting on the :::union::: between sight and mind, considers the second verse as a case of God’s perception with the mind rather than with the visual sense. Seyyed Heydar Amoli, also, by attributing the second verse to the second journey of so-called four-fold journeys, relates the visual sense to the returning position and from unity to multiplicity. In this course, the wayfarer sees, hears and speaks with the divine eye, ear and tongue. So, there is a kind of strong relation between sensory perception and intuition in Quran and mysticism.مسئلۀ رؤیت خداوند در کلام، حکمت و عرفان اسلامی از اهمیت ویژهای برخوردار است. در حالی که به نظر نمیرسد در علم کلام، دغدغهای برای جمع میان موافقان و مخالفان رؤیت خداوند با بصر وجود داشته باشد، عارفان برای جمع میان رؤیت بصری و بصیرت شهودی تلاش فراوانی کردهاند. نمونۀ کامل این تلاشها را میتوان در تأویل دو آیۀ «مَا کَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَأَی» و «مَا زَاغَ الْبَصَرُ وَ مَا طَغَی» در سورۀ نجم ملاحظه کرد که ویژگیهای دیدار پیامبر با جبرئیل را در سفر روحانی یا معراج خود حکایت میکنند. از میان عارفان مسلمان، فرغانی در مشارق الدراری با تصریح به اتحاد دیده و دل، آیۀ دوم را نمونهای از رؤیت خدا با چشم سر که با دیده دل یگانه شده میبیند. سید حیدر آملی نیز با تأویل آیۀ دوم به سفر چهارم از اسفار اربعه، دیدن بصر را به مقام بازگشت و از وحدت به کثرت خلق مربوط میداند. در این سیر، سالک با چشم، گوش و زبان الهی میبیند، میشنود و سخن میگوید؛ بنابراین در قرآن و عرفان، میان ادراک حسی و شهود عرفانی، نوعی رابطۀ عمیق و پیوند همافزایی وجود دارد.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_113076_025c43521243754d615edf491d8851a7.pdfدانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵8220120922The Origin of Sorrow and Happiness in DiwÄn-e-Shamsبررسی خاستگاههای قبض و بسط در دیوان شمس177216113077FAمحمدکاظمعلمی سولادانشگاه فردوسی مشهدسیده سوزانانجمروزدانشگاه سمنانJournal Article20230129Through Analyzing poetic imagery in Diwān-e Shams, the current study tries to investigate sorrow and happiness in Jalāl al-din Rumi’s perspectives along with their origin and status in his works. Coincidence of sorrow and happiness in Rumi’s mystical worldview result in some images which chiefly correlate with musical language and poem. There appears to be a profound relationship between content and appearance in Rumi’s poem. So, the present article examines some language elements and the order of words in his sonnets to detect origin of Rumi’s sorrow and happiness. “Mystical and ideological experiences” of Rumi may be found in musical facet and dynamic imageries of his poems. Meantime, Rumi’s happiness, intoxication and creativity are signs of his mystical maturity. The relationship between Rumi’s mystical experiences their reflection in his poems, and situations including happiness and sorrow are obvious in his poems.
Reflecting on his Diwān Shams, this study proposes that Rumi express a deep sorrow in his sonnets, while applying happy music in them. He resembles body to a cage which separate people from their homeland or, as he calls, their eternal canebrake. This research argues that Rumi suggests two main perspective in Diwān Shams: the thing we are (the origin of sorrow), and the purpose of our being (the origin of happiness). In this book, these two views are presented beside each other.این پژوهش به بررسی احوالِ عارفانۀ قبض و بسط(غم و شادی) و تعیینِ خاستگاه و جایگاه هر یک در تفکّر مولانا با تکیه بر توصیف و تحلیل صُوَر خیالِ دیوان شمس پرداخته است. در کنار هم بودن غم و شادی در جهانبینیِ عرفانی مولانا، صوری را پدید آورده که بیش از هر چیز با زبان موسیقایی و شعر همخوان است. با توجه به این امر که در شعر او ارتباط عمیقی میان صورت و محتوا نمایان است، این مقاله به بررسیِ برخی از اجزای غزلها و چینشِ واژهها و نیز کلیّتِ آنها میپردازد تا خاستگاههای قبض و بسط مولانا به دست آید. در ورای اشعارِ شورانگیز غزلیات شمس، جلوههای موسیقایی، صور خیال پویا و نیز شادی و شعف و مستی و خلاقیّت مولانا، «تجربههای عرفانی و جهانشناختی» او وجود دارد. ارتباط میان تجربیاتِ عرفانی مولانا و جلوههای این تجربیات با موقعیتهای ذومراتب قبض و بسط و بیان خاص او در این باره مشهود است. با تأمل در دیوان شمس درمییابیم که در کنار موسیقی شاد غزلیات، مولانا از غمی عمیق نیز سخن میگوید؛ غم غربت در تنگنای تن و جدایی از وطن اصلی که نیستان ازلی است. این مقاله بر آن است که وی در دیوان شمس دو چشماندازِ اصلی دارد: واقعیتی که هستیم(منشأ قبض) و آرمانِ هستیِ ما(منشأ بسط) که به شدت و ضعف در کنار یکدیگر مطرح شدهاند.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_113077_519702f75f7c920a090008a4ad8da930.pdfدانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵8220120922Ahmad jÄm: From Myth to Realityاحمد جام، از افسانه تا حقیقت217240113078FAامیرحسینمدنیدانشگاه کاشانJournal Article20230129Among the well known figures of Sufies, the life and the character of Ahmad Jām is more tied by legends and strange anecdotes. Official authors have drawn his figure by uttering the legends and wonderful anecdotes and attributing features to him such as breaking jar, dogmatism and increasing enjoying and prohibited from denying and breaking harp in a way that it was of his favorite and they didn’t care about what he had thought or what had happened in his mental and thought and manner lexicon.
The shortage of research based on thoughts and the principal character of Ahmad Jām beyond the written officials for him and appointed legends in them in one side, and the unfair and hastened judgments of some scholars of mysticism without noticing his works in other side, has had nothing but notoriety, self satisfaction, and seeking for revenge for him in the sight of contemporaries.
While, it is possible to lower the number of these wrong features having been attributed to him by having a brief look at his works or even regarding him a sympathetic, kind, and pious mistiest.
In this utterance, after uttering approaches and the lectures of some contemporary researchers about the character of Sheykh-e Jam and pointing to some anecdotes, is tried to introduce the real character of him in three chapters “non dogmatic approach” “sympathetic approach” and “clear sighted approach.شیخ احمد جام در میان نامداران صوفیه، بیش از دیگران، زندگی و شخصیّتاش با افسانهها و حکایات عجیب گره خورده است. نویسندگان مقامات با نقل افسانهها و روایتهای شگفت و انتساب صفاتی چون خُمشکنی و تعصّب و تشدّد در امر به معروف و نهی از منکر و شکستن چنگ و چغانه، چهرۀ شیخ جام را چنان ترسیم کردهاند که دلخواه ایشان بوده است و کاری به آن نداشتهاند که او خود چه میاندیشیده و در قاموس ذهن و اندیشه و سلوک وی چه میگذشته است. کمبود پژوهش در خصوص اندیشهها و شخصیت اصیل احمد جام ورای مقامات نوشتهشده برای وی و افسانههای مندرج در آنها از یک طرف، و قضاوتهای نادرست و شتابزدۀ برخی از عرفانپژوهان، بدون توجه به آثار شیخ از سوی دیگر، حاصلی جز بدنامی و تصوّر خودخواهی و انتقامجویی برای شیخ نزد معاصران نداشته است. این در حالی است که با یک نگاه اجمالی به آثار شیخ، میتوان تا حد زیادی از انتساب چنین صفاتی به وی کاست و حتّی او را عارفی مشفق، مهربان و وارسته به شمار آورد. در این گفتار، پس از نقل دیدگاهها و سخنان برخی از محقّقان معاصر دربارۀ شخصیت شیخ جام و اشاره به چند حکایت از مقامات ژندهپیل، کوشش شده در سه بخش «نگرش غیرمتعصّبانه»، «نگرش مشفقانه» و «نگرش روشنبینانه»، شخصیت حقیقی شیخ، آنگونه که در آثار و نوشتههایش تجلّی کرده است، معرّفی گردد.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_113078_9202627986e964a33222128ab8ec25af.pdfدانشگاه کاشانمطالعات عرفانی۲۰۰۸-۶۵۵۵8220120922The Advent of AttÄr and Fake AttÄrs A Study on the Origin of Fake AttÄrsحلول عطار و عطارهای حلولی بررسی منشأ پیدایش فریدالدین عطارهای غیر واقعی241257113079FAغزالمهاجریزادهدانشگاه پیام نورJournal Article20230129After Farid al-Din Attār of Nishāpur, as this study assumes, there were some other persons who claimed to be Attār. Claiming that they have written Attār’s works, these fake Attārs attribute their own products to the poet of Mantiq al-Tayr. When reading the introduction of these fake works, the readers may assume that their poets have been born before the real Attār. Examining this unusual phenomenon, the current article reveals that believing in the “emanation of lights” or, as extremists and their opponents called it, believing in the “advent” might cause this event. Meanwhile, some radical tendencies of followers of Mansur al-Hallāj were also found to be the source of this phenomenon.
According to the emanation of lights, divine lights are transferred from each person to another. This process was started from Ali ibn Abi Tālib and transferred to other Imāms and mystics. So, fake Attārs presumed that they had become Farid al-Din Attār through the emanation of lights.فرض این تحقیق، آن است که بعد از فریدالدین عطار نیشابوری، عطار یا عطارهای دیگری بودهاند که خود را فریدالدین عطار معرفی کردهاند و آثار عطار را به خود نسبت دادهاند و منظومههای دیگری را که خود سروده بودند، به آثار فریدالدین عطار، صاحب منطقالطیر افزودهاند. سرایندۀ این منظومهها، گاه خود را به گونهای معرفی میکند که گویی، حتی سالها قبل از تولد عطار صاحب منطقالطیر باید متولد شده باشد. نگارنده به بررسی علت این پدیدۀ غیر متعارف پرداخته است و به این حکم دست یافته که اعتقاد به «تجلی انوار» یا به تعبیر افراطیون و مخالفان آنها، اعتقاد به «حلول»، و نیز گرایشات تندروانه برخی از حلاجیها(پیروان حلاج) سبب چنین رویدادی است. اندیشۀ تجلی انواری، اعتقاد به انتقال انوار الهی از یک شخص به شخص دیگر است که معمولاً از دیدگاه برخی عرفا آغاز آن علی ابن ابیطالب(ع) میباشد و در ائمه و عرفای حلاجی از یکی به دیگری انتقال مییابد. به این ترتیب، عطار یا عطارهای بعدی، خود را به طریق تجلی انوار، فریدالدین عطار معرفی کردهاند.https://s-erfani.kashanu.ac.ir/article_113079_8b7965a9524e103d816960f013413cec.pdf