A Critical Study of the Asceticism of Ethics in Ibn al-Arabi's Thought

Document Type : Original Article

Authors
Rahim Dehghan
Naeimeh Hesaraki
shahid beheshti university
10.22052/se.2026.258293.1358
Abstract
Abstract:

Explaining the position of asceticism among moral virtues is one of the issues that, despite its importance in introducing Islamic heritage and reviving moral theories in Islamic tradition, has received less attention in moral research. This article attempts to critically examine the relationship between asceticism and morality in the thought of one of the ascetic writers using an analytical method. The findings of the research show that Ibn al-Arabi, as one of the ascetic writers of the third century AH, considered asceticism as the whole of morality and by writing a book titled "Al-Zuhd", he sought to write a book on morality in a way that could fully cover the theory of moral values and virtues. At the same time, he gave an incomplete explanation of ethics and did not address some of the key components of asceticism, such as wisdom (which underlies the components of certainty and sincerity), justice (which underlies the components of self-balance and humility, etc.), sacrifice (which underlies the components of patience, trust, contentment, etc.), and chastity (which underlies the components of contentment, piety, generosity, etc.), despite their centrality in his explanation of ethics. For this reason, Ibn al-Arabi was unable to explain ethics as a coherent network of virtues and vices in the context of describing asceticism as the whole of ethics.
Keywords
asceticism (Zuhd)
morality
virtue
Kitab al-Zuhd
Ibn al-Arabi
قرآن کریم.
نهج البلاغه. (1۴1۴ق)، گردآوری محمد بن حسین شریف الرضی. ترجمۀ صبحی صالح. قم: مؤسسة دارالهجرة.
الصحیفة السجادیة. (137۶). ترجمه و شرح فیض الإسلام. چ2. قم: نشر الهادی.
آمدى، عبدالواحد بن محمد. (1۴10ق). غرر الحکم و درر الکلم. تحقیق و تصحیح سید مهدی رجایى‏. چ2. قم: دارالکتاب الإسلامی.
ابن‌اعرابی، ابی سعید احمد بن محمد بن زیاد. (1۴18ق). کتاب المعجم. تحقیق عبدالمحسن بن ابراهیم بن احمد الحسینی. بی‌جا: دار ابن الجوزیج.
ابن‌اعرابی، ابی سعید احمد بن محمد بن زیاد. (1۴08ق). الزهد وصفة الزاهدین. تحقیق مجدی فتحی السید. بی‌جا: مکتبة الصحابة طنطا.
ابن‌اعرابی، ابی سعید احمد بن محمد بن زیاد. (1۴1۶ق). القبل و المعانقة و المصافحه. تحقیق عمروعبدالمنعم سلیم. قاهره: مکتبة ابن تیمیه.
ابن‌اعرابی، ابی سعید احمد بن محمد بن زیاد. (1998م). فی معنی الزهد و المقالات و صفه الزاهدین. بااشراف عامر نجار، محق خدیجه محمد کامل. قاهره: مطبعة دارالکتب المصریه بالقاهره.
ابن بابویه، ابی جعفر محمد بن على. (137۶). الأمالی (للصدوق). ترجمۀ محمدباقر کمره‏اى. چ۶. تهران: کتابچی.
ابن عساکر، علی. (1330ق). التاریخ الکبیر. به کوشش عبدالقادر بدران. دمشق: بی‌نا.
ابن فارس، احمد بن زکریاء القزوینی الرازی. (بی‌تا). معجم مقیاس اللغة. تحقیق محمد هارون عبدالسلام. نشر: دار الفکر.
بروجردى، حسین. (138۶ق). منابع فقه شیعه. ترجمۀ جامع أحادیث الشیعة. ترجمۀ احمد اسماعیل‌تبار و همکاران. تهران: فرهنگ سبز.
دستغیب، عبدالحسین. (1388). قلب سلیم. قم: مؤسسۀ دارالکتاب (الجزائری).
دهقان، رحیم و نعیمه حصارکی. (1۴0۴). بررسی نسبت‌های متصوّر بین «زهد» و «اخلاق» در اخلاق اسلامی. اخلاق وحیانی، 2 (3۵)، ۵3-7۶.
راغب اصفهانى، حسین بن محمد. (137۴). ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن. ترجمۀ غلامرضا خسروى. تصحیح غلامرضا خسروى حسینى. چ2. تهران: انتشارات مرتضوی.
سراج طوسی، ابو نصر عبدالله بن علی. (191۴م). اللمع فی التصوف. تصحیح رینولد الین نیکلسون. بی‌جا: نشر مطبعه بریل.
طبرسی، فضل بن حسن. (13۵0-13۵1). ترجمۀ تفسیر مجمع البیان. تصحیح و ترجمۀ هاشم رسولی و همکاران. تهران: فراهانی.
طوسى، محمد بن الحسن.‏ (بی‌تا). الأمالی (للطوسی). تصحیح مؤسسة البعثة. دارالثقافة.
علیزاده ، مهدی و محمد عالم‌زاده نوری. (1389). اخلاق اسلامی. قم: نشر معارف.
غزالی، محمد بن محمد. (بی‌تا). إحیاء علوم‌الدین. تحقیق عبدالرحیم بن حسین حافظ عراقی. بی‌جا: دارالکتاب العربی.
فتال نیشابورى، محمد بن احمد. (بی‌تا). روضة الواعظین و بصیرة المتعظین (ط - القدیمة). بی‌جا: نشر رضی.
کاشی، عبدالرزاق بن جلال‌الدین. (1379). شرح منازل السائرین خواجه عبدالله انصاری براساس شرح عبدالرزاق کاشانی. تهران: الزهرا(س).
کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۳۶۳-۱۳۶۵). اصول الکافی. تصحیح علی‌‌اکبر غفاری و محمد آخوندی. تهران: دارالکتب الإسلامیة.
لیثى واسطى، على بن محمد. (1376). عیون الحکم و المواعظ (للیثی). قم: بی‌نا.
مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی. (13۶3). ترجمۀ بحار الأنوار. تهران: کتابخانۀ مسجد حضرت ولی‌عصر(عج).
مطهری، مرتضی. (بی‌تا). سیری در نهج البلاغه. تهران: صدرا.
مکارم شیرازی، ناصر. (138۵). اخلاق اسلامی در نهج البلاغه (خطبه متقین). قم: نشر جوان.
المنصوری المصری، أبو الأشبال حسن الزهیری آل مندوه. (بی‌تا).  شرح أصول اعتقاد أهل السنة للالکائی. بی‌جا: (به نقل از مکتبة الشامله).
میرزا بابا شیرازی، ابوالقاسم بن عبدالنبی. (بی‌تا). مناهج أنوار المعرفة. تهران: خانقاه احمدی.
نراقی، احمد. (1387). معراج السعادة. قم: نشر دارالفیض.
نورى، حسین بن محمدتقى. (1۴08ق). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل. قم: بی‌نا.
هلالى، سلیم بن قیس. (1۴1۶ق). أسرار آل محمد علیهم السلام. ترجمۀ کتاب سلیم. قم: بی‌نا.
Mystical Studies
Volume 22, Issue 1 - Serial Number 43
September 2026
Pages 423-444

  • Receive Date 27 January 2026
  • Revise Date 26 April 2026
  • Accept Date 12 August 2026
  • Publish Date 23 August 2026