.Criticism of Religious Typology in Max Weber’s Sociology of Religion (According to the worldly life of Masters of Ni’matullahi Order in Iran)

Author

.

10@22052/se.2022.113263

Abstract

Criticism of Religious Typology in Max Weber’s Sociology of Religion
(According to the worldly life of Masters of Ni’matullahi Order in Iran)
 
Abolfazl Fathabadi[1]
 
Abstract:
Max Weber in the field of sociology of religion has had a comprehensive study about the religions of the world and has studied the links between various religions and specific social groups, and the impact of a variety of religious views on other social aspects, such as economic behavior. One of the positive and unique aspects of Weber’s sociology of religion is his religious typology and developing the ideal types of religious attitudes: Inner-worldly asceticism, World-rejecting asceticism and World-flying mysticism. The problem of this article is based on the fact that Weber has placed Sufis in "World-flying mysticism" ideal type while, this notion seems to be not true, according to the worldly life of Sufi Masters in Iran. Therefore, by means of archival research method and study of related historical sources, the worldly life of some Masters of Ni’matullahi Order in Iran was studied. Findings show that contrary to Weber's view, these Sufi Masters were hard-working persons in the field of worldly jobs, social works like public utilities and charitable acts, and educating knowledge during their lifetime. So, the three original ideal types in Weber’s religious typology, was completed by a fourth one, called Sufism which Sufis are its examples.
Keywords: Sufi Masters of Iran, Sociology of Religion, Critical Approach, Max Weber, Religious Typology.
 
 
[1] .PhD in Sociology, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran (Corresponding Author). Abolfazl.Fathabadi@yahoo.com

Highlights

.

Keywords

  1. آرون، ریمون (1386)، مراحل اساسی سیر اندیشه در جامعه‌شناسی، ترجمۀ باقر پرهام، چ۸، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  2. آزمایش، سید مصطفی (1381)، درآمدی بر تحولات تاریخی سلسله نعمت‌اللهیه در دوران اخیر، چ۱، تهران: انتشارات حقیقت.
  3. اردبیلی، محمدمهدی (1396)، «مقدمه ویراستار فارسی»، نقد عقل محض، ترجمۀ بهروز نظری، چ۳، تهران: انتشارات ققنوس.
  4. اسپلیکا، برنارد و همکاران (1390)، روان‌شناسی دین؛ بر اساس رویکرد تجربی، چ۱، تهران: نشر رشد.
  5. باستانی پاریزی، محمدابراهیم (1385)، «شاه نعمت‌الله ولی در سرزمین‌های پایین‌دست»، مجموعه مقالات درباره شاه نعمت‌الله ولی، چ۲، تهران: انتشارات حقیقت.
  6. بودُن، ریمون (1394)، مطالعاتی در آثار جامعه‌شناسان کلاسیک، ترجمۀ باقر پرهام، چ۱، تهران: نشر مرکز.
  7. بیچاره بیدختی (صالح‌علیشاه)، حاج شیخ محمدحسن (1372)، پند صالح، چ۶، تهران: انتشارات حقیقت.
  8. پارسانیا، حمید (1380)، عرفان و سیاست، چ۱، تهران: انتشارات مرکز آموزش و پژوهش.
  9. پازوکی، شهرام (1385)، «مجدّد طریقۀ نعمت‌اللهی در دورۀ جدید»، مجموعه مقالات درباره شاه نعمت‌الله ولی، چ۲، تهران: انتشارات حقیقت.
  10. پازوکی، شهرام 1396)، «مسئلۀ ارادت مولانا به شمس تبریزی»، مجموعه مقالات سومین همایش بین‌المللی شمس و مولانا، چ۱، خوی: انتشارات سروش.
  11. تابنده گنابادی (رضاعلیشاه)، حاج سلطان‌حسین (1379)، تاریخ و جغرافیای گناباد، چ۱، تهران: انتشارات حقیقت.
  12. ـــــــــ (1384)، نابغۀ علم و عرفان، چ۱، تهران: انتشارات حقیقت.
  13. ترنر، برایان اس. (1390)، ماکس وبر و اسلام، ترجمۀ سعید وصالی، چ۳، تهران: انتشارات مرکز.
  14. دیویس، وینستون (1395)، «دین و توسعه: وبر و تجربۀ آسیای شرقی»، درک توسعۀ سیاسی، ترجمۀ پژوهشکده مطالعات راهبردی، چ۳، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  15. ذوالریاستین، میرزا عبدالحسین (1311)، پاره‌ای از رسائل شاه نعمت‌الله ولی، چ۱، تهران: مطبعة ارمغان.
  16. ساروخانی، باقر (1385)، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، چ۱۱، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  17. ساعی، علی (1386)، روش تحقیق در علوم اجتماعی، چ۱، تهران: انتشارات سمت.
  18. سرایی، حسن (1395)، یادداشت‌های کلاسی درس روش‌های تحقیق پیشرفته، تهران: دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی، دورۀ دکتری.
  19. سرایی، حسن و خوش‌آمدی، مرتضی (1397)، «تحولات نظری در سنخ‌شناسی سازمان‌های دینی»، فصلنامه علوم اجتماعی، سال 27، شمارۀ 82.
  20. سلطانی، محمد‌باقر (1385)، رهبران طریقت و عرفان، چ۶، تهران: انتشارات حقیقت.
  21. سیدین، علی (1389)، پشمینه‌پوشان، چ۲، تهران: انتشارات نی.
  22. شاه نعمت‌الله ولی، سید نورالدین (1386)، کلیات اشعار، چ۲، کرمان: انتشارات خدمات فرهنگی کرمان.
  23. صدریا، مجتبی (1382)، دعا برای اشیای گمشده، ترجمۀ داود طبایی، چ۱، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی و مرکز بین‌المللی گفتگوی تمدن‌ها.
  24. عطار نیشابوری، شیخ فرید‌الدین (1388)، تذکرة ‌الاولیاء، با مقدمۀ جواد سلماسی‌زاده، چ۴، تهران: انتشارات دُر.
  25. فتح‌آبادی، ابوالفضل (1395)، «انتقاداتی بر انواع مثالی در جامعه‌شناسی دین ماکس وبر»، مجلۀ جامعه‌شناسی ایران، دورۀ هفدهم، شمارۀ 3، 135ـ۱۵۲.
  26. فرزام، حمید (1374)، تحقیق در احوال و نقد آثار و افکار شاه نعمت‌الله ولی، چ۱، تهران: انتشارات سروش.
  27. کرمانی، عبدالرزاق (1335)، «رسالۀ تذکره در مناقب شاه نعمت‌الله ولی»، مجموعه احوال شاه نعمت‌الله ولی، تصحیح و مقدمۀ ژان ابن، چ۱، تهران: انتشارات انستیتو ایران و فرانسه.
  28. نعمت‌اللهی، صنع‌الله (1335)، «رساله احوال و مقامات شاه نعمت‌الله ولی»، مجموعه احوال شاه نعمت‌الله ولی، تصحیح و مقدمۀ ژان ابن، چ۱، تهران: انتشارات انستیتو ایران و فرانسه.
  29. وبر، ماکس (1395)، اخلاق پروتستانی و روح سرمایه‌داری، ترجمۀ رشیدیان و کاشانی، چ۶، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  30. ـــــ (1393)، اقتصاد و جامعه، ترجمۀ عباس منوچهری و همکاران، چ۳، تهران: انتشارات سمت.
  31. ـــــ (1392)، دین، قدرت، جامعه، ترجمۀ احمد تدین، چ۵، تهران: انتشارات هرمس.
  32. همیلتون، ملکم (1394)، جامعه‌شناسی دین، ترجمۀ محسن ثلاثی، چ۵، تهران: انتشارات ثالث.
  33. هیئت تحریریه (1380)، یادنامه صالح، چ۲، تهران: انتشارات حقیقت.
  34. هیوز، استیوارت (1369)، آگاهی و جامعه، ترجمۀ عزت‌الله فولادوند، چ۱، تهران: سازمان آموزش و انتشارات انقلاب اسلامی.
  • Receive Date: 29 January 2023
  • Revise Date: 19 June 2023
  • Accept Date: 29 January 2023
  • Publish Date: 21 March 2022