از اسطوره تا عرفان

نویسنده

دانشگاه کاشان

چکیده

بر این پایه که یکی از ویژگی های زبان عرفان، ه م چون زبان شعر و هنر، تصویر و تمثیل است؛ نیز بر این بنیاد که عرفان با اسطوره پیوندهایی دارد، در این گ فتار پس از گزارش کوتاهی در باره زبان تمثیلی عرفان، نیز پیوند عرفان با اسطوره، بهره گیری عارف – شاعران از یک داستان اسطوره ای نشان داد ه است: داستان زال و رودابه، آن جای داستان که رودابه گیسوان بلند خویش را هم چون طنابی از بام فروهشت تا زال که – در پایین پشت درهای بسته مانده بود و راهی برای برشدن نداشت - به یاری زلف یار، خویش را به بالا برکشد،با آوردن نمون ه هایی باز نموده ایم که شاعر - عارفان بر بنیاد این داستان، فروهشتن گیسو را رمز و نمادی آورد ه اند از مهر و لطف، و فیض و فضل فراگیر خداوند که هماره دست گیر بندگان است، نیز رمز و نماد همه شیوه ها و را ه هایی که خداوند از روی مهر و بنده نوازی، پیش پای همه یا پاره ای از بندگان نهاده است، شیوه هایی هم چون: جذبه و کشش، دین و شریعت، عشق و طریقت، توبه و،..جز ای ن ها و یکی دو نکته دیگر، در پایان به شیوه تطبیقی، به دو نمونه از گیسو فروهشتن در دو داستان دیگر اشارتی صورت گرفته است: داستان ایرانی دختر نارنج و ترنج، و داستان فرنگی راپونزل، نیز داستان گیسو بریدن رابعه.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

From Myth to Mysticism

نویسنده [English]

  • Mohammad Rastgoo Far

چکیده [English]

One of the characteristics of the language of mysticism, like that of poetry and art, is its imagery and analogy. Evidently there is also al close relationship between mysticism and myth. It is on the basis of these two facts that the writer of this article following a brief report on the allegorical language of mysticism examines the relationship between mysticism and myth by investigating the poet-mystics' use of one of the mythological stories, that is, the story of Zāl and Roodabeh, especially when the latter let her long plaits fall down like a rope so that Zāl who was kept outside of the castle behind closed gates could climb up to her chamber. By giving some other examples the researcher has attempted to show that the poet-mystics have used the story of the plait as a symbol of the mercy and grace of God Who always comes to the aid of His servants and also an emblem of all the ways and methods, such as attraction and love, religion and dogma, and repentance, which God out of His compassion and kindness shows to all or some of His servants. At the end of this paper the writer makes a comparative study of three other tales, namely the Persian story of the Daughter of Naranj and Turanj, the story of Rapunzel and finally the Arabic story of Cutting the plait of Rabiiah.

کلیدواژه‌ها [English]

  • allegorical language
  • imagery
  • Myth
  • imaginary world
  • Zāl and Roodabeh
  • تاریخ دریافت: 09 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری: 31 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش: 09 بهمن 1401