منطق گفتگو و غزل عرفانی

نویسنده

چکیده

منطق گفتگو در حال عادی بر سه پایۀ متکلم (من)، مخاطب (تو) و موضوع (او) استوار است و سه حالت دارد:1. من در بارۀ او با تو سخن می‌گوید؛ 2. من در بارۀ تو با تو سخن می‌گوید ؛ 3. من در بارۀ من با تو سخن می‌گوید. در این گفتار پس از توضیحِ این نکته‌ها، به این نکته پرداخته شده که این منطق در غرل عرفانی به چند شیوه شکسته می‌شود و در نتیجه آن را محتاج تفسیر و تأویل می‌سازد. از برجسته‌ترین مواردِ این شکست، آن‌جاست که من (متکلم/ شاعر) خود در مقام مخاطب مستقیم(تو) قرار می گیرد و در نتیجه مخاطبِ غیر مستقیم (خواننده/ شنونده) نقش من (متکلم) را درست در نمی‌یابد. در این‌گونه گفتگو، من در عین حال که متکلم است در باطن مخاطب مستقیم و راویِ منِ دیگری است که می‌توان آن را فرامن نامید. در این‌گونه گفتگو، من حالتی ناخودآگاهانه دارد و واسطه‌ای است که کلامِ بی حرف و صوتِ فرامن، از طریق او تبدیل به حرف و صوت می‌شود. یعنی منِ این‌گونه غزل‌ها به گونه‌ای «گویای خاموش» و «خاموش گویا»ست. بر پایۀ شرح این نکته‌ها، غزلِ مولانا با مطلعِ «اه که بی رنگ و بی نشان که منم» تحلیل‌گونه‌ای شده و سه مرحلۀ سلوک عرفانی: شریعت، طریقت و حقیقت، در آن نشان داده شده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The logic of conversation In Mystical Lyrics

نویسنده [English]

  • t Pournamdarian

چکیده [English]

The logic of conversation is based on the speaker (I) , the hearer (you) and the referrent (He). It can take three forms: 1. the speaker talks to the listener about the referrent 2. The speaker talk about the listener to the listener 3. The speaker talks about himself to the listener. The present Paper elaborates on these issues and explains how this logic takes shape in mystical lyrics. The most prominent form of conversation in lyrics is when the poet himself becomes the addressee , therefore addressee. The self or ego of the poet is in fact supervising the super-ego and talking to him silently based on such point three steps of the mystical jourey is explainecl.

کلیدواژه‌ها [English]

  • mystical lyrics
  • Mysticism
  • logic
دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 3
3
فروردین 1385
صفحه 15-30
  • تاریخ دریافت: 09 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری: 30 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش: 09 بهمن 1401