مولوی و آزادی

نویسنده

دانشگاه کاشان

چکیده

جلال الدین محمد مولوی، عارف بزرگ فرهنگ ما، در آثار خود متعرض مباحث و مفاهیم بسیاری شده که یکی از آنها مفهوم آزادی است. او به شیوه های متعددی به مبحث آزادی اشاره یا تصریح کرده است. آشنایی و شناخت نظریات و اندیشه های آن جناب ما را با اهم و اغلب اندیشه های عارفان و اخلاقیون مسلمان در این زمینه آشنا می کند. نویسنده در گفتار پیش رو، از بیان مقدمه ای درباره مفهوم از دیدگاه مولوی و عارفان دیگر، اندیشه های مولانا درباره مقوله آزادی را تحت سه عنوان دسته بندی و تبیین می کند. در بخش آغازین، به گستردگی درباره موانع طبیعی و ساختگی ای که مولانا در راه نیل به آزادی برشمرده، سخن می رود. در این میان، تن، دنیا و قضا و قدر از زندان های طبیعی یا بیرونی به شمار می آید و رذایل اخلاقی مانند جهل، حواس، عقل، تقلید و تردید از زندان هایی است که انسان ها را در درون گرفتار کرده اند. بخش دوم این گفتار درباره راه های رسیدن به آزادی است که از دیدگاه مولانا، راه های رسیدن به آزادی نیز علاوه بر راه های سلوکی و طریقتی، راه های عشق و بندگی، راه پیروی از اولیا و انبیا، و راه مرگ و خواب است که این موارد نیز به نوعی درقسم اول یعنی راه های سلوکی درمی گنجد. راه ها و شیوه هایی که مأنوس و مورد نظر و عمل جناب مولانا قرار داشته و مخاطبان و مشتاقان را نیز بدان راه ها فراخوانده است. اهم اهداف و مقاصدی که آن بزرگ برای آزادی در نظر داشته و به آزادی جویان شناسانده، از این قرار است که در انتهای مقاله اشاره شده است: رهایی از رنج ها، رسیدن به اخلاق الهی، عاشقی و نیل به یقین و جاودانگی.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Freedom from Mo’lavi’s Viewpoint

نویسنده [English]

  • Reza Rouhani

چکیده [English]

Jalal Aldin M u hammad Movlavi, the great Sufi in our culture, has
discussed many points, one of which is the concept of freedom. Understanding
his views and thoughts in this respect familiarizes us
with most major lines of Sufi and Muslim thoughts on freedom. This
paper categorises Movlana’s thoughts on freedom in to three groups
and elaborates on them.
First, the paper discusses blocks that Movland has enumerated for
achieving freedom. Such blocks include external forces such as destiny
and fate as well as internal forces like ignorance, sense, wisdom,
imitation and so on. Second , the paper discusses ways of achieving
freedom in movland’s view. Such ways include love, obedience,
following prophets, death, and so on. Finally, the paper discusses the
most importand purposes that he consider for freedom such as relief
from agony, love, Cerlainty, and eternality.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sufi
  • Freedom
  • Masnavi
  • تاریخ دریافت: 09 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری: 30 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش: 09 بهمن 1401