ماهیت و غایت درد و رنج در شرح تعرّف و کشف المحجوب

نویسندگان

چکیده

شرح تعرّف مستملی بخاری و کشف المحجوب هجویری، از ارجمند‌ترین متون صوفیانه فارسی‌اند که از لحاظ تقدّم زمانی نیز در میان متون دیگر متمایز بوده‌اند و در حوزه عرفان خراسان جای می-گیرند. نگارندگان این پژوهش، ماهیت و غایت درد و رنج را در نظام‌اندیشگی مستملی و هجویری در چهار ساحت معناشناسی، وجودشناسی، غایت‌شناسی و شأن اخلاقی بررسیده‌اند. این بررسی‌ها نشان می‌دهد که در زمینه مطالعات عرفانی، بسیاری از تعاریف معمول که در حیطه عالم محسوس ارائه می‌شود، به چالش کشیده می‌شود و معنا و وجهی دیگر می‌یابد، چنان‌که در این زمینه، درد و رنج از ملزومات سلوک و نیز از نتایج زیستن در دنیا شمرده می‌شود و رنج‌های عرفانی که حاصل بلاهای عظیم راه عشق و معرفت است، مبارک دانسته می‌شود؛ بنابراین دو عارف مورد بحث، ضمن تفاوت‌هایی که در برخی رویکردهای جزئی با یکدیگر دارند، هر دو عرفایی معرفت‌اندیش‌اند که به جای نجات صرف از رنج، به تهذیب‌یافتگی و زرگشتگی عارف ثابت‌قدم می‌اندیشند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Nature and Apex of Pain and Suffering in “Sharh al-Ta'arrof” and “Kashf al-Mahjoob”

نویسندگان [English]

  • z Tamimdāri
  • z Eslāmi

چکیده [English]

“Kashf al-Mahjoob” by Hojwiri and “Sharh al-Ta‘arrof” by Mostamli Bokhāri are among the most valuable mystical texts in Persian, which are chronologically considered to be primary. These two books are assumed to fall under the category of Sufism in Khorāsān. Regarding four aspects of pragmatics, ontology, teleology, and moral status, the present study examined the nature and apex of pain and suffering in Mostamli’s and Hujwiri’s structure of thought. The results indicated that ordinary meanings presented in concrete world are challenged in mystic studies and get a new meaning and form. Considering this explanation, pain and Suffering are regarded as consequences of life and necessities of mystic passage. Mystical pains and Sufferings, resulted from burdensome obstacles in the path of love and wisdom, are highly appreciated in mystical literature. Therefore despite their subtle differences about their approaches, both of the aforementioned mystics are in quest of wisdom. They are actually looking for diligent mystics’ refinement and purification rather than mitigating their pains.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sharh al-Ta‘arrof
  • Kashf Al-Mahjoob
  • Islamic Mysticism
  • Pain and Suffering
  • تاریخ دریافت: 09 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری: 30 فروردین 1403
  • تاریخ پذیرش: 09 بهمن 1401