صفت «صمدیت» الهی در تبیین هستیشناسی انسان از منظر قرآن، فلسفۀ برهانی و عرفان، نقشی بنیادین ایفا میکند و میتواند بهمثابۀ معیاری برای ایجاد انسجام میان عقل، نقل و شهود عمل نماید. این پژوهش با روش توصیفیتحلیلی و براساس دادههای اسنادی و کتابخانهای، به واکاوی کارکرد صمدیت در سه حوزۀ مذکور پرداخته است. نتایج نشان میدهد که صمدیت الهی، مبنای فهم صحیح از «فقر وجودی» انسان در قرآن و «اجوفیت» او در روایات است. در پرتو این صفت، فقر وجودی نه بهمعنای نیازهای مادی یا ذاتی، بلکه بهمعنای «عینیت نیاز و احتیاج» انسان در برابر غنای مطلق خداوند تفسیر میشود. اجوفیت نیز ناظر بر خلأ باطنی و نقص وجودی انسان در برابر صمدیت الهی است. صمدیت الهی در فلسفۀ برهانی نقش مهمی ایفا کرده و اثبات میکند که وجود انسان صرفاً «وجود ربطی» در برابر وجود مستقل خداوند است. در عرفان نیز، این صفت در تبیین «وحدت شخصی وجود» کارآمد بوده و نشان میدهد که کل هستی ظهور و تجلی وجود واحد حقیقی است و موجودات صرفاً مظاهر اویند. بنابراین، صمدیت الهی معیاری فراگیر برای فهم هستیشناسی انسان در سه ساحت قرآن، فلسفه و عرفان به شمار میرود.
فاطمی کیا,نعیم و رجبی,ابوذر . (1404). صمدیت الهی بهمثابه معیار سنجش هستیشناسی انسان در قرآن، فلسفه و عرفان. مطالعات عرفانی, 21(1), 379-410. doi: 10.22052/se.2025.115273
MLA
فاطمی کیا,نعیم , و رجبی,ابوذر . "صمدیت الهی بهمثابه معیار سنجش هستیشناسی انسان در قرآن، فلسفه و عرفان", مطالعات عرفانی, 21, 1, 1404, 379-410. doi: 10.22052/se.2025.115273
HARVARD
فاطمی کیا نعیم, رجبی ابوذر. (1404). 'صمدیت الهی بهمثابه معیار سنجش هستیشناسی انسان در قرآن، فلسفه و عرفان', مطالعات عرفانی, 21(1), pp. 379-410. doi: 10.22052/se.2025.115273
CHICAGO
نعیم فاطمی کیا و ابوذر رجبی, "صمدیت الهی بهمثابه معیار سنجش هستیشناسی انسان در قرآن، فلسفه و عرفان," مطالعات عرفانی, 21 1 (1404): 379-410, doi: 10.22052/se.2025.115273
VANCOUVER
فاطمی کیا نعیم, رجبی ابوذر. صمدیت الهی بهمثابه معیار سنجش هستیشناسی انسان در قرآن، فلسفه و عرفان. مطالعات عرفانی. 1404;21(1):379-410. doi: 10.22052/se.2025.115273
مطالعات عرفانی