بازتاب مقامات حضرت مریم(س) در متون عرفانی فارسی از قرن چهارم تا پایان قرن نهم

نویسندگان

دانشگاه اصفهان

چکیده

اسوه‌های قرآنی، از جمله وجود مقدس حضرت مریم(س)، همواره در ادبیات عرفانی بازتاب داشته اند. نزول رزق بهشتی از جانب خدا برای آن حضرت و نیز بارور شدن نخل خشکیده، از جمله کرامات آن حضرت است که عرفا بر همین اساس، مقامات و مراتب والایی چون ولایت و خلافت کبری، صـبر، توکّـل، مـوت ارادی، محبت، صدق و... را برای وی قائل شـده اند. برخـورداری از اصـطفا و اصـطناع حق، صدق و انجام کراماتی در حد معجزه، استجابت دعا، برخورداری از بینش الهی و مشاهده امور غیبی، احراز مقام خلافت کبری و قدرت تصرف در پدیده ها و نیز شهود تجلّی حق از جمله ویژگی های خواص اولیاء الله است که عرفا به حضرت مریم(س) نسبت داده اند. ایشان به ویژه از کرامات آن حضرت، در بحث اثبات کرامات اولیا بهره فراوان برده اند. در این مقاله، نظر به اهمیت ولایت حضرت مریم(س) و مبسوط بودن این بحث در متون عرفانی فارسی، تنها به مقام ولایت و مقام خلافت کبرای آن حضرت از دیدگاه عرفا پرداخته شده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Mary as Reflected in Persian Texts of Mysticism (From 4th to end of 9th century)

نویسندگان [English]

  • T Khoshhāl Dastjerdi
  • Z Rezāpoor

چکیده [English]

Quranic characters, including the Saint Mary, have always figured in texts of mysticism. The miracles attributed to her, the sending of heavenly food to her, and the fruition of the dried palm-date, indicate for mystics her exalted statues, her attainment of spiritual positions such as Welāyat (Sainthood), khilāfat al-kobra (great saintship), patience (Sabr), trust in God (Tawakkol), voluntary death, divine love, and sincerity (Sedq). Being God’s elect, miracle-like charismatic acts, the acceptance of her prayers by God, great vision, the ability to see the unseen, dominion and immediate intuition (Shohood) are among the traits attributed to Blessed Mary by Islām Gnostics. They adduce Mary’s attributes and charismatic acts as evidence for the fact that the favorites of God (Awleyā al-Allāh) can also perform miracles. This paper addresses the issue of her sainthood that is significantly and frequently reflected and represented in Persian mystical texts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The Blessed Mary
  • Spiritual Status
  • Welāyat (Sainthood)
  • Texts of Mysticism
  • Miracles of Saints
  • Great Saintship
  • تاریخ دریافت: 09 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری: 06 اسفند 1402
  • تاریخ پذیرش: 09 بهمن 1401