لوایح از کیست؟

نویسنده

دانشگاه تربیت معلم تهران

چکیده

رساله لوایح از متون معروف عرفانی است که به اقتدای سوانح شیخ احمد غزّالی نوشته شده است. ارادت عین‌القضات همدانی به مؤلف سوانح و ارتباط آن دو با یکدیگر، وجود نسخه‌ای از لوایح در مجموعه‌ای که تمهیدات عین‌القضات نیز در کنار آن‌ آمده و بعضی عوامل دیگر، موجب شده است که این اثر به نام عین‌القضات شهرت یابد و یک بار نیز در ایران به نام او به چاپ برسد. این انتساب ناروا به بسیاری از کتاب‌ها و پژوهش‌های ادبی تسرّی یافته است. از سوی دیگر، در بعضی نوشته‌ها(اعم از فهرست‌ها، تاریخ‌های ادبیات و پژوهش‌های ادبی‌ـ‌عرفانی) جز از عین‌القضات، اشخاص دیگری مولّف لوایح معرفی شده‌اند. در این مقاله، با استناد به شواهد درون‌متنی و برون‌متنی، انتساب لوایح به عین‌القضات مردود دانسته شده است و حمید‌الدّین ناگوری، از صوفیان حوزه شبه ‌قارّه هند در قرن هفتم، مؤلف این اثر معرفی می‌شود.

عنوان مقاله [English]

Who is the Author of Lavāyeh?

نویسنده [English]

  • M Shādrooymanesh

چکیده [English]

Lavâyeh is one of the most famous Persian mystical texts. The treatise has been written following the example of Sheikh Ahmad Ghazzāli’s Savāneh. Devotion of ‘Eyn al-Qozāt of Hamadān to the author of Savāneh and relation of them with each other, and some other factors, caused that Lavāyeh be known by the name of ‘Eyn al-Qozāt’s, and even once has been published by his name in Iran. This untrue attribution has been spread to many books and literary researches. On the other hand, in some writings including catalogues, history of literature works, and literary- mystical researches, in addition to ‘Eyn al-Qozāt, others have been named as Lavāyeh author.
In this article, on the basis of endopharic and anafra evidences, attribution of Lavâyeh to ‘Eyn al-Qozāt has been rejected and accordingly Hamid al-Din Nāguri, an Indian Sufi master of seventh century is being introduced as the author of the treatise.

کلیدواژه‌ها [English]

  • ‘Eyn al-Qozāt Hamadāni
  • Lavāyeh
  • Persian Mystical Texts Hamid al-Din Nāguri
  • ‘Abd al-Malek Varkāni
  • تاریخ دریافت: 09 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری: 30 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش: 09 بهمن 1401