مبانی افتراق تفاسیر عرفانی در مقایسه با تفاسیر عرفانی متقدّم

نویسندگان

چکیده

یکی از گرایش‌های تفسیری مهم و پرسابقۀ قرآن کریم، تفاسیر عرفانی و اشاری است. این رویکردهای تفسیری حداقل از قرن سوم آغاز شده و تا دوران معاصر نیز شیفتگان خود را حفظ کرده است. بنابراین، در عصر اخیر نیز می‌توان با آثاری رو‌به‌رو شد که در برداشت از آیات نورانی قرآن کریم، گرایش‌های عرفانی و اشاری داشته‌اند. ویژگی‌ها و مختصات تفسیری آثار دورۀ جدید، تفاوت‌هایی با نوع پیشین خود دارد که می‌توان تفسیر عرفانی و اشاری را به دو شاخه متقدم و متأخر تقسیم کرد. در این میان، می‌توان «تأویل‌گرایی»، «بیان رمزی» و «فهم طبقه‌بندی‌شده» را به عنوان مبانی تفسیر عرفانی متقدم برشمرد. این در حالی است که در حوزۀ روش‌های تفسیر عرفانی‌ـ اشاری جدید، باید به «تلاش برای تعمیم فهم و همگانی ساختن برداشت از قرآن»، «اعتقاد به تدبرگرایی و تفسیر قرآن به قرآن» و «کلیدی دانستن طهارت قلب در فهم قرآن» اشاره کرد. مفسّران عرفانی جدید به دلیل بازآموزی در روش‌ها، برداشت‌های جدیدی از قرآن بیان کرده که مسبوق به سابقه نبوده و نشانی از آن در سنت تفسیری مشاهده نمی‌شود. به همین دلیل، تبیین رویکردها و ویژگی‌های این روش تفسیری، از اهمیت زیادی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Principles of Segregation of Theosophical Commentaries of Quranic versus antecedent theosophical Quranic Commentaries

نویسندگان [English]

  • Mossallāyi poor Abbās
  • Yahyā Mirhosseini
  • Mortezā Salmānnejād

چکیده [English]

Theosophical and symbolic commentaries are among the major sustaining commentaries on the Quran. These commentaries approaches date at least back to the third century and they have still preserved many proponents till today. Thereby, some of the recent works have followed theosophical and symbolic trends in the course of deducing glorified Quranic verses. The commentary specifications of the works of this new area are different from the previous works. As a result, theosophical and symbolic commentaries can be subdivided to two antecedent and recent branches. “Hermeneutics”, “symbolic expressions”, “classified understanding “are the bases of antecedent theosophy commentaries.
However, in the field of recent symbolic-theosophy commentaries, one can mention “trying to generalizing understanding and publicizing Quranic investigations”, “believing in thinking and commenting on the Quran by the Quran” and “insisting on the core role of heart purity in understanding the Quran”. Recent theosophical commentators have claimed new understandings on the Quran, due to re-teaching methods which have no precedent and no sign of them can be seen in commendatory tradition. Thereby clarifying approaches and specifications of this commentary method is of high importance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Theosophy
  • Commentaries of Quran
  • Antecedent Theosophical
  • New Theosophical Commentaries
دوره 9، شماره 1 - شماره پیاپی 17
17
فروردین 1392
صفحه 123-144
  • تاریخ دریافت: 09 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری: 30 فروردین 1403
  • تاریخ پذیرش: 09 بهمن 1401