اندیشه های عرفانی شیخ آذری اسفراینی در آینۀ جواهرالاسرار

نویسندگان

چکیده

در این مقاله بر اساس کتاب «جواهرالاسرار» به معرّفی اندیشه‌های عرفانی حمزه بن علی ملک اسفراینی(784 – 866 ه.ق) معروف به شیخ آذری پرداخته شده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که انتخاب نفس‌شناسی به عنوان بهترین راه خداشناسی؛ اعتقاد به رؤیت الهی؛ تبیین مقام جامعیّت انسان و خلیفه‌اللّهی او؛ تطبیق‌های متنوّعِ عالَم کبیر با عالَم صغیر و تبیین روابط آن دو؛ حقیقت محمّدیّه؛ انسان کامل؛ نبوّت و ولایت؛ و تبیین مراتب هستی از جمله آرای انعکاس یافته‌ در برخی آثار این عارف شیعی، به ویژه جواهرالاسرار اوست. البتّه شیخ در ارائۀ مباحث مذکور، از برخی یافته‌های علم حروف و نقطه و تعالیم مکتب ابن عربی به کرّات استفاده کرده است که بدین ترتیب آذری را می‌توان به استناد کتاب جواهرالاسرار به نوعی از شارحان مکتب ابن‌عربی و در مکتب صحو قلمداد کرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Mystical thoughts of Sheikh Ᾱzari Esfarāyeni, according to Javāher al-Asrār

چکیده [English]

In this article mystical thoughts of Sheikh Ᾱzari Esfarāyeni, according
to Javāher al-Asrār book, will be introduced. Findings of this research
show that choosing self-knowing as the best way of Godknowing؛
ability of human for vision of God؛ describing the human’s allcomprehensiveness
situation and his position of Divine vicegerent؛
various comparing of the macrocosm with the microcosm and
describing their relations؛ Muhammadan Reality؛ Perfect Man؛
prophecy and sanctity؛and describing the levels of existence are some
of this Shi’ite mystic’s thoughts that have been reflected in his writings
especially in Javāher al-Asrār. Sheikh Ᾱzari has repeatedly used some
findings of science of Letters and Point, and Ibn ‘Arabī’s teachings for
clarifying his mystical thoughts in Javāher al-Asrār. So based on Javāher
al-Asrār content we can classify this author in clarifiers of Ibn ‘Arabī’s
teachings and sober school.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sheikh Ᾱzari
  • Javāher al-Asrār
  • God-knowing
  • humanknowing
  • world-knowing
  • تاریخ دریافت: 09 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری: 10 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش: 09 بهمن 1401