بررسی نقش ابزاری موسیقی در کسب معرفت عرفانی از منظر عرفان اسلامی

نویسندگان

چکیده

موسیقی عرفانی، حاصل آمیختگی ادبیات عرفانی با عالم موسیقی است و از آن جا که موسیقی
عرفانی، بازتاب عواطف و تخیلات صافی عارفانه است، ارمغان آن، میتواند تداعی احساسات
عارفانه نیز باشد. در میان متصوفه و بسیاری از موسیقیدانان، از این موسیقی به عنوان ابزاری برای
عرفانی، « سماع » تعالی روح و سیر و سلوک عرفانی یاد میشود. این کاربرد موسیقی، در مبحث
نمودی تمام عیار مییابد؛ به گونهای که حتی برخی از متصوفه لزوم کاربرد موسیقی برای رسیدن به
مقامات عرفانی را امری انکارناپذیر میدانند. اما چنین کاربردی از سوی خود اهل تصوف هم به
صورت مطلق پذیرفتنی نیست. ضمن این که نقش موسیقی برای شهود حقایق والای آسمان
معرفت، مگر در مواردی خاص و برای اشخاص ویژه، قدری جای تأمل دارد.
در این مقاله کوشیده شده است تا نقش موسیقی در سیر و سلوک و شهود عرفانی مورد بررسی
قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Study of Music Instrumental Role in Achieving Mystical Cognition

چکیده [English]

Mystical music, is the output of the mixture of mystical literature and
the music world. Since mystical music is a reflection of pure mystical
emotions and imagination so it's result can lead to mystical feelings.
Amongst Sufis and many of musicians, this kind of music is known to
be a facility to grow the spirits (anagogy) and mystical journey and
behavior (Seyr va Solook). This usage of music in the Samā’ (The
whirling dance of Dervishes), will have a thorough pose in a way that
some of Sufis would regard it as an obligation to reach high mystical
stages. But even this kind of usage is not thoroughly acceptable amongst
Sufis themselves. Moreover the obligatory of music to unveil the fact
high in the knowledge sky is in doubt except in very specific occasions.
This essay has tried to analyze the influence of music in spiritual
journey and mystical intuition.

  • تاریخ دریافت: 09 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری: 30 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش: 09 بهمن 1401