جایگاه آراء ابن عربی در تفسیر تسنیم از جوادی آملی

نویسندگان

دانشیار

چکیده

 تفسیر تسنیم از عبدالله جوادی آملی مشخصاً در شمار تفاسیر اشاری و عرفانی محض نیست، اما نقلهای متعدد او از عرفا در خلال این تفسیر، به ویژه از ابن عربی برجسته است. مفسر محترم با غوری که در کتب ابن عربی دارد، بر آن است که مبانی مکتب ابن عربی با مبانی امامیه مطابقت دارد. بااینحال، وی ناقل صرف آرای ابن عربی نیست، بلکه آرای او را گاه به صراحت و حتی گاه به شدت مورد نقد و رد قرار میدهد، البته مفسر این نکته را نیز در نظر دارد که در آثار عارفان و از جمله ابن عربی، نباید دو عنصر مهم تقیه و جعل و تحریف را نادیده گرفت. در مقالۀ حاضر، موارد و مواضع تأثیر آرای تفسیری ابن عربی در تفسیر تسنیم نشان داده شده، و به مبانی مشترک عرفانی دو مفسر اشاره شده، و در نهایت انتقادهای ضمنی یا آشکار صاحب تفسیر تسنیم معرفی و دسته بندی شده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Effects of Ibn ‘Arabī's attitudes in Tasnīm Interpretation of Qurān by Javādī Ᾱmolī

نویسنده [English]

  • . .

چکیده [English]

Tasnīm interpretation of Qurān, written by ‘Abd al-Allāh Javādi Ᾱmoli, is not specifically a mystical interpretation, but his numerous quotes of Sufis, especially of Mohyi al-din Ibn ‘Arabi, is striking. The exegete with deep knowledge of the content of Ibn ‘Arabi's books, believes that the foundations of Ibn ‘Arabī's school correspond with Shi’ite school fundamentals. However he is not only the narrator of Ibn ‘Arabī opinions, but he criticizes and rejects them explicitly and strongly. The exegete has also noted that, in the study off the works of Sufis such as Ibn ‘Arabi, some important elements such as dissimulation (taqiyah), forgery (ja'l) and distortion should not be ignored. In this research the influence of Ibn ‘Arabi's ideas on Tasnīm interpretation and the common mystical foundations of the two exegetes have been shown. At the end the implicit or explicit criticisms of the author of Tasnīm has been introduced and classified.

  • تاریخ دریافت: 09 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری: 30 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش: 09 بهمن 1401