اختلافات شمس با مولوی در آراء، اندیشه ها و داوری ها

نویسندگان

چکیده

شمس تبریزی با جلال­الدین مولوی علیرغم شباهت­ها و اشتراکات فکری و عقیدتی مشهور و مورد انتظاری که دارند و علیرغم تأثیر و تأثر فراوان از یکدیگر، در موارد و مباحث متعددی نیز با یکدیگر اختلاف نظر و یا اختلاف عقیده دارند که گاه آشکار و گاه کمی پوشیده اما قابل‌کشف و استنباط و بیان است.

در مقاله حاضر کوشش شده تا با روش مقایسه­ای، برخی از این نوع اختلاف نظرها از آثار و اقوالشان استخراج و معرفی گردد و موارد لازم آن، جهت شناخت بیشتر از این دو شخصیت بزرگ عرفان عاشقانه، مورد بحث و تحلیل قرار گیرد. برای روشمندی بیشتر، مباحث تحت سه عنوان دسته‌بندی شده تا تفاوت یا اختلاف فکری آن دو، در جنبه‌های مختلف آرا و اندیشه‌ها و تأویلات و داوری­ها تشریح یا تبیین شود.

دستاورد مشخص مقاله آن است که شمس با مولوی، دستِ­کم از حیث اندیشه‌ها(در سه موضوع)، تأویل و تفسیر آیات و روایات(در پنج مورد)، و نیز داوری­هایشان درباره پیامبران و عارفان(درباره سه پیامبر و هفت عارف) اختلاف و یا تفاوت نظر دارند که این موارد و موارد مشابه، همواره باید در مطالعات تطبیقی در دو حوزه مولوی‌پژوهی و شمس‌پژوهی، مورد توجه و بررسی محققان قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Disagreement between Shams & RÅ«mi in Opinions, Ideas and Judgments

چکیده [English]

In spite of their eminent and expected conformity in attitudes and their
obvious influence on each other, Shams Tabrizi and Jalal al-Din Rūmi
are found to have some differences of opinions on several issues. These
disagreements appear to be either overt or covert. Yet, the covert
disagreements are assumed to be discoverable.
Employing comparative method, the current study sought to extract
some of the aforementioned disagreements from the authors’ works and
words. Then, the main instances are examined to get more recognition
of these outstanding characters of mystical romance area. In an attempt
to be more systematic, the article presents three classifications which
cooperates the reader to get more knowledge on poets’ disagreements
on various aspects.
The obtained results indicate that Shams and Rūmi are somehow
different when considering their (1) thoughts (three cases), (2) exegeses
of verses of Quran and narratives (five cases), and (3) judgements about
prophets and mystics (three prophets and seven mystics). Hence, the
scholars of this field are proposed to consider these instances and other
similar examples when investigating Shams andRūmi’s lives and
thoughts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shams and Rūmi’s Thoughts
  • Comparative Study of Shams and Rūmi’s Thoughts
  • Disagreement between Shams and Maulawi
  • Esoteric Interpretation of Quran in Sufism
دوره 11، شماره 1 - شماره پیاپی 21
21
فروردین 1394
صفحه 95-122
  • تاریخ دریافت: 09 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری: 08 مهر 1402
  • تاریخ پذیرش: 09 بهمن 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 09 بهمن 1401