مفهوم «تقلیب عشق کبریا» در متون صوفیه (با تأکید بر آثار مولانا)

نویسنده

چکیده

عشق، عمیق­ترین و محوری­ترین مفهوم در اندیشه و سلوک صوفیانه است. از منظر هستی­شناسیِ صوفیانه، هستی قائم به عشق است و از منظر سلوک و اخلاق، عشق حبل­المتین صوفی برای تعالی سعه وجودی تا مرتبه فناست. مشهور است که عشق هیچ نظم و آداب و ترتیبی ندارد؛ اما با این­حال دارای مراحل، مراتب و شرایطی است که فهم دقایق ­آن برای اهل­ حقیقت و نیز برای اهل تحقیق اجتناب­ناپذیر است. در این مقاله به نکته­ای اساسی دربارۀ تقسیمات و مراتب عشق و مجموعه­ای از مفهوم­سازی­های مرتبط با آن پرداخته­ شده ­است. تقلیب عشق در طول حرکت حبّیِ سلوک کبریا به مرحله­ای میانی اشاره­ می­کند که بدون لحاظ این موقف/موقعیتِ واسط، راهیابی به مقام نهایی یعنی اتحاد عاشق با معشوق در عشق امکان­پذیر نیست. «تقلیب عشق» موقعیتی است که در آن بیشترین شطحیات و هیجانات روحی صوفیه به ­وقوع پیوسته و حکایات و شکایات ایشان را مشحون از بیانات متناقض­نما کرده ‎است. در این مقاله مفهوم اساسی «تقلیب عشق» و حوزه شناختی و معنایی آن در متون صوفیه به خصوص در مثنوی مولوی بررسی ­شده ‎است. 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Inversion of the Divine love in Sufi Texts, Especially Rumi΄s Works

چکیده [English]

Love is the profoundest and the most central concept in Sufi thought and manners. From the Sufi ontological point of view, being rests on the basis of love; and from the ethical one, Love is a strong rope for the Sufi to hang on in order to sublimate his being into the status of annihilation. It is often said that love requires no manners or orders. However, it demands levels and features of which knowing the details are inevitable for the seekers of truth, as well as researchers. The present article concentrates on a basic point in the divisions of love and a series of conceptualizations around it. The term "the inversion of the Divine love" indicates a middle stage in the path of seeking love, without which it is impossible to reach the ultimate status, i.e. the unification of the lover and the beloved within love. "The inversion of love" is the stage in which most of Sufisʼ paradoxical words and spiritual passions have occurred, repleting their anecdotes and complaints with paradoxical statements. In this article, the fundamental concept of "the inversion of the divine love" and its cognitive and semantic fields in Sufi texts, especially Rumi's  Mathnawi Ma'nawi, have been investigated.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The Sufi Conducts
  • the Inversion of love
  • Mystical :union:
  • Divine love
  • Jalāl al-din Rumi
  • تاریخ دریافت: 09 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری: 06 اسفند 1402
  • تاریخ پذیرش: 09 بهمن 1401