1
استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهیدبهشتی، نویسندۀ مسئول
2
دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید بهشتی
10.22052/1.29.145
چکیده
یکی از جلوههای مهم زندگی صوفیان و عارفان که نزد محققان کمتر بدان توجه شده، مسئلۀ اهمیت کسبوکار و جایگاه پیشه و حرفه نزد عارفان و سالکان مسلمان است؛ از آنجا که کار و کوشش برای تأمین معاش به اشکال گوناگون در زندگی گروههای مختلف جامعه نمود داشته، در نزد اهل تصوف نیز از اهمیت خاصی برخوردار بوده است. جایگاه شامخ عرفان و عرفای اسلامی در ادب فارسی و ضرورت بررسی اقوال و اعمال مشایخ عرفان و تصوف، از اهمیت تحقیق است. در این پژوهش که با روش توصیفیتحلیلی و با هدف تبیین، تحلیل و توصیف نگرش عارفان به کار و جایگاه حرفه و پیشه در اندیشۀ عارفان مسلمان شش قرن نخست اسلامی صورت گرفته، مشخص شد که باتوجه به حکایات و اقوال مشایخ صوفیه در متون منثور عرفانی این دوره، شیوههای ارتزاق آنها از سه روش کسب، توکل و دریوزگی بوده است و با وجود رابطۀ حسنۀ سلاطین و مردم با صوفیه، اهل تصوف پیوسته از فتوحات و نذورات، صدقات، عطایا، منابع اوقافی و... بیبهره نبودهاند. بهطور کلی، اکثر صوفیان به پیشه و حرفه اشتغال داشتهاند و از دیدگاه آنان، کار و کوشش، نهتنها برای تأمین معاش آنها بلکه برای کمک به نیازمندان، ضعفا و یاران جایگاهی والا داشته است.
ابوالبشری، پیمان، وکیلی، هادی و ناظمیانفرد، علی (۱۳۹۵)، «تبارشناسی باورهای ملامتیان نخستین در متون صوفیانه»، کهننامۀ ادب پارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال هفتم، شمارۀ ۳، ۱ـ۱۸.
تورتل، کریستیین (۱۳۸۶)، شیخ ابوالحسن خرقانی، ترجمۀ ع. روحبخشان، چ۳، تهران: نشر مرکز.
جباری، مهدی و طهماسبی، فرهاد (۱۳۹۴)، «بررسی آداب و آرای صوفیان در مورد زکات و سؤال»، فصلنامۀ ادبیات عرفانی و اسطورهشناختی، سال یازدهم، شمارۀ ۴۱، ۷۷ـ۱۰۴.
جعفری، محمدتقی (۱۳۸۷)، عرفان اسلامی، چ۷، تهران: مؤسسۀ تدوین و نشر آثار علامه جعفری.
طباطبایی,سید مهدی و حاجیشعبانیان,ملیکا . (1398). بررسی جایگاه پیشهها و ﺣﺮﻑ در اندیشۀ عارفان و سالکان مسلمان تا پایان قرن ششم هجری (بر اساس متون منتخب منثور عرفانی). مطالعات عرفانی, 15(1), 145-172. doi: 10.22052/1.29.145
MLA
طباطبایی,سید مهدی , و حاجیشعبانیان,ملیکا . "بررسی جایگاه پیشهها و ﺣﺮﻑ در اندیشۀ عارفان و سالکان مسلمان تا پایان قرن ششم هجری (بر اساس متون منتخب منثور عرفانی)", مطالعات عرفانی, 15, 1, 1398, 145-172. doi: 10.22052/1.29.145
HARVARD
طباطبایی سید مهدی, حاجیشعبانیان ملیکا. (1398). 'بررسی جایگاه پیشهها و ﺣﺮﻑ در اندیشۀ عارفان و سالکان مسلمان تا پایان قرن ششم هجری (بر اساس متون منتخب منثور عرفانی)', مطالعات عرفانی, 15(1), pp. 145-172. doi: 10.22052/1.29.145
CHICAGO
سید مهدی طباطبایی و ملیکا حاجیشعبانیان, "بررسی جایگاه پیشهها و ﺣﺮﻑ در اندیشۀ عارفان و سالکان مسلمان تا پایان قرن ششم هجری (بر اساس متون منتخب منثور عرفانی)," مطالعات عرفانی, 15 1 (1398): 145-172, doi: 10.22052/1.29.145
VANCOUVER
طباطبایی سید مهدی, حاجیشعبانیان ملیکا. بررسی جایگاه پیشهها و ﺣﺮﻑ در اندیشۀ عارفان و سالکان مسلمان تا پایان قرن ششم هجری (بر اساس متون منتخب منثور عرفانی). مطالعات عرفانی. 1398;15(1):145-172. doi: 10.22052/1.29.145
مطالعات عرفانی