تحلیل و تبیین شاخصه‌های رئالیسم عرفانی در داستان‌های کشف المحجوب هجویری

نوع مقاله : مقاله علمی -ترویجی

نویسندگان

1 دانشگاه دولتی شهرکرد

2 دانشگاه پیام نور تهران بخش زبان و ادبیات فارسی

چکیده

رئالیسم عرفانی به عنوان یک شیوه‌ی بالقوه‌ی روایی در ادبیات داستانی به ویژه تذکره نگاری صوفیانه و حکایت‌های عارفانه است. رویدادهای شگفت، خوارق عادات و کرامات اولیاء در این نوع از رئالیسم در بستری کاملا واقع گرایانه رخ می‌دهد، به گونه‌ای که آن‌ها را همانند واقعیتی عینی و ملموس باورپذیر می‌کند. مسأله‌ی اساسی در این پژوهش که به شیوه‌ی کتابخانه‌ای و تحلیلی – توصیفی – صورت گرفته است وجود و بروز چنین شیوه‌ی ادبی در داستان‌های کشف المحجوب و تبیین و شناخت شاخصه‌های ساختاری چون: شیوه‌ی روایت، تأثیر شگرف درون مایه برساختار داستان، لحن شاعرانگی و باورپذیری حکایت‌های این تذکره است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که این شیوه‌ی روایی و این نوع از رئالیسم نه تنها در حکایت‌ها و داستان‌های کشف المحجوب بلکه در تمامی حکایات و قصص عرفانی نمایان و مشهود است و تمامی تذکره‌های عرفانی ظرفیت و قابلیت تحلیل و بررسی از منظر رئالیسم عرفانی را دارا هستند و این نوع از رئالیسم را می‌توان به عنوان سبک و مکتب خاص متون متصوفه و داستان عرفانی در نظر گرفت.

عنوان مقاله [English]

Analyzing and explaining the features of mystical realism in the stories of Kashf al-Mahjub Hajowiri

نویسندگان [English]

  • marziye dashti 1
  • azam pooyandeh poor 2

1 shahrekord university

2 pnu university

چکیده [English]

Mystical realism as a potential method of narration in fiction, especially Sufi autobiography and mystical stories. In this type of realism, the amazing events, extraordinary habits and virtues of saints occur in a completely realistic context, in a way that makes them believable as an objective and tangible reality. The basic problem in this research, which was conducted in a library and analytical-descriptive way, is the existence and occurrence of such a literary style in the stories of Kashf al-Mahjub and the explanation and recognition of structural features such as: Narration has a tremendous effect on the structure of the story, the tone of poetry and the believability of the stories of this tazkira. The findings of the research indicate that this style of narration and this type of realism is visible and evident not only in the stories and stories of Kashf al-Mahjub, but also in all mystical stories and stories, and all the mystical tazkerehs of valedic and They have the ability to analyze and investigate from the perspective of mystical realism, and this type of realism can be considered as a special style and school of mystical texts and mystical stories.

  • تاریخ دریافت: 05 اسفند 1401
  • تاریخ پذیرش: 01 بهمن 1402